Sejm przegłosował ustawę o OKI. Przeczytałem. Co w niej nowego? Komu opłaci się zamiana podatku Belki na podatek od aktywów?

Sejm przegłosował OKI! Posłowie niemal bez głosu sprzeciwu przyjęli rządową ustawę o utworzeniu Osobistych Kont Inwestycyjnych, czyli słynnych OKI. Teraz ustawa pędzi do Senatu, potem na biurko prezydenta. Wydaje się, że nie będzie on miał chęci wyrzucania OKI do kosza, więc z dużą dozą prawdopodobieństwa można założyć, że od stycznia będziemy mogli zwolnić z podatku Belki do 100 000 zł oszczędności. Albo w ogóle pozbyć się podatku Belki i zamienić go na podatek od aktywów. Przeczytałem gotową już ustawę: oto co dziś powinniście wiedzieć o OKI

Podczas prac w Sejmie nie zmieniła się żadna z podwalin projektu, które już w „Subiektywnie o Finansach” opisywałem. Ani na plus, ani na minus. A więc: będzie można nie płacić podatku Belki od zysków z inwestycji o wartości do 100 000 zł, ale z pewnymi ograniczeniami. Nie zmieniło się także to, że preferowane będą inwestycje w Polsce – i w polskie aktywa – jak również to, że będzie wprowadzony nowy podatek od aktywów.

Komu zwolnienie od 100 000 zł, a komu od 25 000 zł?

Żeby uzyskać zwolnienie podatkowe, inwestycje muszą dotyczyć akcji i obligacji oraz listów zastawnych i ETF-ów notowanych na giełdzie (rynku regulowanym) i denominowanych w złotych. Albo funduszy inwestycyjnych (także zagranicznych), w których co najmniej 70% portfela będą stanowiły polskie aktywa denominowane w złotych. Osobiście nie znam zagranicznych funduszy inwestycyjnych, które skupiałyby się na inwestowaniu w polskie aktywa – więc w grę wchodzą raczej tylko polskie fundusze – ale niewykluczone, że na fali nowych regulacji takie się pojawią.

Będziemy mogli zwolnić z podatku Belki zyski osiągnięcie z kwoty maksymalnej 25 000 zł w przypadku założenia lokaty bankowej (wyłączone są lokaty strukturyzowane, czyli takie, których oprocentowanie powiązane jest z realizacją jakiegoś scenariusza rynkowego), inwestycji w obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa lub w udziały funduszy inwestycyjnych lokujących na rynku pieniężnym – czyli tylko w krótkoterminowe obligacje.

Takie fundusze można znaleźć za pośrednictwem specjalnego wskaźnika – SRRI. Każdy fundusz w swojej karcie produktu (publikowanej na stronie internetowej firmy zarządzającej, czyli TFI) publikuje SRRI. Jeśli ten wskaźnik w przypadku danego funduszu będzie na poziomie 1 (a może generalnie przyjmować wartość od 1 do 7), to ów fundusz będzie dawał zwolnienie z podatku Belki tylko do poziomu inwestycji 25 000 zł. Ta kwota zawiera się w łącznym limicie zwolnienia, a więc jeśli ulokujemy bezpiecznie 25 000 zł w ramach OKI, to na pozostałe inwestycje „zostanie” nam tylko 75 000 zł limitu.

Konto OKI będzie można założyć w banku (będzie to po prostu rachunek oszczędnościowy lub depozytowy), w biurze maklerskim (będzie to „opakowane” jako OKI zwykłe konto maklerskie), firmie ubezpieczeniowej, towarzystwie funduszy inwestycyjnych (będzie to dodatkowy rejestr uczestników funduszu inwestycyjnego lub subfunduszu – jeśli inwestujemy w ramach „parasola” kilku subfunduszy z jednej rodziny). A także u naszego pracodawcy, o ile prowadzi dobrowolny fundusz emerytalny.

Konta OKI będzie można otwierać w firmach ubezpieczeniowych: jeśli założymy u ubezpieczyciela polisę na życie z komponentem oszczędzania i inwestowania pieniędzy – część związana z inwestowaniem może być prowadzona w formie OKI. Będzie można inwestować w OKI w walutach obcych, ale tylko tych z obszaru EOG (czyli europejskich). W tym przypadku do obliczania wartości inwestycji (żeby sprawdzić czy nie został przekroczony próg wartości zwolnienia podatkowego) ma służyć kurs NBP. Będzie więc można w ramach OKI założyć lokatę w euro, o ile banki oczywiście taką usługę wprowadzą.

Sejm przegłosował OKI. Inwestowanie osobiste,  a podatki cyfrowe

Jeśli nic nie pominąłem przy lekturze ustawy, na OKI będzie trzeba wpłacić nowe pieniądze, a więc nie będzie możliwości przeniesienia już istniejących inwestycji „pod parasol” OKI – otwierałoby to drogę do optymalizacji podatkowej (np. ktoś, kto sporo zarobił na swoich inwestycjach mógłby z nimi „uciec” spod groźby zapłacenia podatku Belki). Jeśli ktoś chce, żeby od początku 2027 r. jego pieniądze były zwolnione z podatku Belki, to będzie musiał sprzedać posiadane akcje, obligacje, czy udziały w funduszach lub ETF-ach, zapłacić podatek, włożyć te pieniądze do OKI i zacząć „nowe życie” bez podatku Belki.

Generalnie OKI może być dla wielu z Was końcem kłopotów z podatkiem Belki. Na koncie OKI będzie można mieć aktywa o dowolnej wartości – to mogą być nawet miliony złotych, nie trzeba się mieścić w kwocie zwolnienia podatkowego (100 000 zł). Można przenieść do OKI wszystkie swoje inwestycje i po prostu płacić nadwyżki ponad 100 000 zł nowy podatek od aktywów. To może być do rozważenia dla kogoś, kto osiąga na swoich inwestycjach dość wysokie zyski – podatek od aktywów może mu się bardziej „opłacać”, niż podatek Belki. Gorzej jeśli ktoś osiągnie stratę. Podatku Belki by nie zapłacił, a podatek od aktywów zapłaci.

Na OKI można będzie inwestować tylko „jednoosobowo”, a więc nie będzie żadnych rachunków wspólnych, małżeńskich, czy rodzinnych. Jak sama nazwa rachunku podpowiada – to będzie konto „osobiste”. Ale można mieć więcej niż jedno OKI – jedynie ich limit będzie „wspólny”. Jeśli będę miał dwa konta OKI i na obu będzie po 100 000 zł, zwolnienie będzie obejmowało tylko połowę moich inwestycji (dla celów obliczenia podatku będą one zsumowane).

Wszystkie informacje o kontach OKI prowadzonych dla poszczególnych podatników mają być dostępne przez internet na koncie inwestorów w e-urzędzie skarbowym (tak, jak dzisiaj mamy dostęp do swoich sprawozdań podatkowych). Zeznanie o średniej wartości aktywów zgromadzonych w OKI i o wysokości należnego podatku od aktywów (jeśli przekroczymy kwotę wolną od podatku) będzie można składać tylko za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym.

Jak będą podliczane nasze inwestycje w ramach OKI?

Będzie się można przenosić między różnymi OKI, będzie trzeba w tym celu złożyć zlecenie wypłaty transferowej. O ile wszystko dobrze zrozumiałem – będzie to działało podobnie jak dziś wypłaty transferowe w ramach kont IKE, czy IKZE. W ustawie nie określono żadnych progów maksymalnych jeśli chodzi o opłaty związane z prowadzeniem kont OKI oraz jeśli chodzi o opłaty za zarządzanie pieniędzmi (gdyby takie usługi zostały wprowadzone). Miejmy nadzieję, że konkurencja wymusi na instytucjach finansowych to, że OKI będą darmowe.

Kwota zwolnienia podatkowego ma być waloryzowana o wskaźnik inflacji i to jest bardzo dobra wiadomość – z roku na rok będzie można na OKI trzymać bez podatku coraz większe pieniądze – ten program nie będzie się „dewaluował”, jak większość programów socjalnych, typu 800+. Podwyższanie limitu będzie „w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi wzrostu cen towarów i usług w okresie pierwszych trzech kwartałów roku poprzedzającego rok podatkowy w stosunku do tego samego okresu roku ubiegłego” – czytam w ustawie.

Jak będzie sprawdzana wartość aktywów na koncie OKI? W ustawie czytam, że sprawdzenie będzie codzienne (żeby nie było pokusy bezpodatkowego inwestowania przez day-traderów, którzy rano kupią, po południu sprzedadzą i podatku od zysków nie zapłacą). Nieco komplikacji będzie w doliczaniu wpłat na OKI, żeby – wspólnie z zyskami z inwestycji – nie fałszowały poziomu zysków. Będzie tu stosowany algorytm, który ma zapewnić, że zyski będą „oddzielane” od dopłat.

„Średnią wartość aktywów OKI określa się odrębnie dla każdej grupy aktywów OKI, przy czym wysokość sumy wpłat na OKI dokonanych przez podatnika w roku podatkowym dzieli się w proporcji, jaka odpowiada stosunkowi sumy dziennych wycen wartości aktywów OKI (…) do sumy dziennych wycen wartości aktywów zgromadzonych na danym OKI”. Jeśli dobrze rozumiem, na koniec wszystkie dane będą lądowały na naszym koncie w e-urzędzie skarbowym, więc nie trzeba będzie iść na studia z matematyki, żeby doliczyć się swoich aktywów na OKI.

Co się będzie działo po przekroczeniu poziomu 100 000 zł aktywów? Wtedy – tu też żadnych nowości nie ma – wjedzie nowy podatek od aktywów. Jego stawka będzie wynosiła 19% wartości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego obowiązującej 31 października roku poprzedzającego dany rok podatkowy. (nie mniej niż 0,1 %). Gdyby więc OKI działało teraz, stawka podatku od aktywów wyniosłaby mniej więcej 0,71% (stawkę podatku od wartości aktywów zaokrągla się do dwóch miejsc po przecinku w dół). W pierwszym roku – co wynika z ustawy – obowiązywać będzie stawka 0,85%.

CZYTAJ TEŻ:

Sejm przegłosował OKI. Komu może się opłacić nowy podatek?

Nie ma żadnego limitu pieniędzy, które na kontach OKI będzie można gromadzić. Teoretycznie można wziąć wszystkie swoje oszczędności, zapakować je do OKI i w ogóle nie płacić podatku Belki od zysków. Albo wziąć połowę swoich pieniędzy i położyć je na kontach OKI, a drugą połowę mieć „pod rządami” podatku Belki. Pewnym kłopotem jest to, że w OKI można inwestować tylko w polskie aktywa, jeśli ma to być zwolnione z podatku.

Co prawda rynek ETF-ów notowanych na polskiej giełdzie (czyli na rynku regulowanym, który program OKI „lubi”) jest coraz większy, ale – o ile dobrze zrozumiałem ustawę – nie będzie można w ramach OKI korzystać z „bezpodatkowego” limitu lokując w ETF, który co prawda jest denominowany w złotych i notowany na polskiej giełdzie, ale nie inwestuje co najmniej 70% pieniędzy w „aktywa kwalifikowane”, czyli denominowane w złotym polskie aktywa. Sejm przegłosował OKI w wersji zdecydowanie „polskocentrycznej”.

Komu może się opłacić włożenie np. 500 000 zł do OKI? Komuś, kto inwestuje pieniądze efektywnie i one mu dość szybko rosną. Jeśli ten ktoś generuje 10% zysku rocznie i od 400 000 zł („nadwyżkowej” części) musiałby zapłacić 19% podatku Belki, to zapłaciłby 7600 zł Belki. Natomiast podatek od aktywów w wysokości 0,7% wyniósłby 2800 zł. A więc trzymanie w reżimie OKI pieniędzy (zwłaszcza tych inwestowanych w Polsce) – dopóki dobrze zarabiają – może mieć sens. Podatek od aktywów jest lepszą opcją, niż podatek Belki. Gorzej, gdy pojawią się straty z inwestycji.

To będzie kolejne narzędzie pozwalające schować przed opodatkowaniem jeszcze więcej pieniędzy. Mamy już konta IKZE (można w nie włożyć 11 304 zł w skali roku), konta IKE (limit wpłaty 28 260 zł w skali roku), jego europejski „klon”, czyli OIPE (kolejne 28 260 zł w skali roku bez podatku), a do tego pracodawcy oferują konta PPK (4,5% wynagrodzenia razem z wpłatą pracodawcy, dla mediany wynagrodzenia ok. 3 500 zł w skali roku) oraz dobrowolne programy emerytalne prowadzone przez firmy (np. PPE). Teraz Sejm przegłosował OKI dla 100 000 zł. Na bogato, choć coraz trudniej się w tym połapać.

Dawajcie znać czy wchodzicie w OKI i czy macie jeszcze jakieś pytania lub wątpliwości. Jestem po szybkiej lekturze ustawy, ale być może są w niej jeszcze jakieś niuanse, które będzie warto rozplątać. Mamy na to jeszcze długie pół roku, bo OKI mają wejść w życie dopiero od 1 stycznia 2027 r., o ile prezydent nie wywinie jakiegoś brzydkiego numeru, jak to ma w zwyczaju.

JAK ROZLICZYĆ PODATEK OD ZYSKÓW:

NIE TYLKO OKI. SĄ TEŻ INNE POMYSŁY:

——————————-

ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTERY

>>> W każdy weekend sam Samcik podsumowuje tydzień wokół Twojego portfela.   Co wydarzenia ostatnich dni oznaczają dla Twoich pieniędzy? Jakie powinieneś wyciągnąć wnioski dla oszczędności? Kliknij i się zapisz.

>>> Newsletter „Subiektywnie o Świ(e)cie i Technologiach” będziesz dostawać na swoją skrzynkę e-mail w każdy czwartek bladym świtem. Będzie to podsumowanie najważniejszych rzeczy, o których musisz wiedzieć ze świata wielkich finansów, banków centralnych, najpotężniejszych korporacji oraz nowych technologii. Kliknij i się zapisz.

——————————

zdjęcie tytułowe: FinanceVisual