Mała firma, duże ryzyko? Jak banki pomagają przedsiębiorcom?

Co roku powstaje co najmniej 350 000 nowych małych firm. Ale pierwszy rok przeżywa tylko 70% nowych biznesów. Udany start firmy wymaga nie tylko dobrego pomysłu, ale i kapitału na rozruch, płynności finansowej, gdy pojawią się przychody, a także dyscypliny finansowej, strategii rozwoju i dobrego zarządzania. Okazuje się, że problem często nie leży w samym produkcie czy usłudze, tylko w tym, że pieniądze przychodzą później, niż powinny. Opóźnione płatności faktur dotykają aż 90% przedsiębiorców. Czy banki chcą wspierać płynność małych firm?

O tym, z czym dziś mierzą się mikrofirmy, jak bank może pomóc początkującemu przedsiębiorcy i dlaczego rachunek firmowy to nie tylko formalność, ale narzędzie porządkowania biznesu, rozmawiamy z Łukaszem Wojdakiem odpowiadającym w Banku BNP Paribas za bankowość dla przedsiębiorstw oraz Marzeną Szczepanik odpowiedzialną za produkty transakcyjne dla firm. Rozmowa dotyczy kosztów, płynności, faktoringu, rachunku firmowego, split paymentu, księgowości, KSeF, kredytu w rachunku bieżącym, promocji dla nowych firm i przyszłości bankowości dla przedsiębiorców.

Czego tak naprawdę potrzebuje mała firma, żeby urosnąć?

Tematem naszej rozmowy jest mała firma. Mówimy o mikroprzedsiębiorcach, jednoosobowych działalnościach, gospodarczych, firmach zatrudniających po kilka osób. Jak ważna jest ta grupa dla polskiej gospodarki?

Łukasz Wojdak: Bardzo ważna. Mali i średni przedsiębiorcy odpowiadają za około 50% polskiego PKB, a mikroprzedsiębiorcy, w szczególności jednoosobowe działalności gospodarcze, za około 30% PKB. To jest duża część gospodarki. W mikrofirmach pracuje ponad 7 milionów osób, więc mówimy nie tylko o właścicielach biznesów, ale też o ogromnej grupie pracowników. Trzeba też pamiętać, że przedsiębiorcy bardzo często są źródłem innowacji. To oni testują nowe pomysły, szukają nisz, reagują szybciej niż duże organizacje. Mała firma to sól koło napędowe polskiej gospodarki.

A z czym ci przedsiębiorcy dzisiaj przychodzą do banku? Co jest ich największym problemem: koszty, technologia, konkurencja, płynność?

Łukasz Wojdak: Wyzwań jest sporo. Po pierwsze mamy silną presję geopolityczną i dużą niestabilność. Po drugie rośnie konkurencja zagraniczna. Dzisiaj firma nie konkuruje tylko z dwoma podmiotami z tej samej gminy albo województwa. Świat jest cyfrowy, więc podobne usługi mogą świadczyć firmy z innych krajów. Po trzecie mamy niestabilną sytuację wewnętrzną: rosnące obowiązki regulacyjne, obciążenia podatkowe i koszty. Energia, paliwo, prąd, inflacja, presja płacowa, rosnąca płaca minimalna. Do tego dochodzi demografia, bo coraz trudniej o dobrego pracownika. To wszystko powoduje, że przedsiębiorca podejmuje duże ryzyko biznesowe.

Czyli gdyby to skompresować, główny problem to niestabilność i koszty. Czy w tych kwestiach mała firma może liczyć na wsparcie banku, z którym współpracuje?

Marzena Szczepanik: Tak. Bank może odpowiedzieć na część tych potrzeb konkretnymi narzędziami. Po badaniach i konsultacjach z klientami przygotowaliśmy ofertę, która ma pomagać optymalizować koszty. Przykładem są koszty paliwa, które dla wielu firm są istotną pozycją. Klient otwierający konto firmowe w BNP Paribas może mieć konto i kartę debetową za darmo przez 3 lata oraz zyskać do 5000 zł bonusu. Z tej kwoty 2400 zł to premia za transakcje na stacjach paliw albo za ładowanie auta elektrycznego. To jest 10% miesięcznie od wartości transakcji, maksymalnie 200 zł miesięcznie przez 12 miesięcy. Druga część, czyli 2600 zł, to premia za skorzystanie z finansowania oferowanego przez bank.

Polacy są przedsiębiorczy, ale statystyki pokazują też, że wiele firm szybko kończy działalność. Na co trzeba uważać na starcie?

Łukasz Wojdak: Co roku powstaje około 360 000–380 000 nowych firm, ale około 220 000 się zamyka. To pokazuje, że prowadzenie działalności nie jest łatwe. Pierwszy rok przeżywa ponad 70% firm, co jest lepszym wynikiem niż kiedyś, ale nadal nie wszyscy utrzymują się na rynku. Najważniejszy jest biznes, czyli realny pomysł: potrzeba klienta, nisza, przewaga nad konkurencją. Trzeba sprawdzić, kto już działa na rynku, jak działa, w jakim standardzie i czy jesteśmy w stanie zrobić to lepiej, szybciej, dokładniej albo w wyższej jakości. Nie zawsze taniej, bo usługi premium też mogą być dobrym biznesem.

Trzeba przenieść pomysł z głowy na kartkę. Ilu klientów możemy pozyskać? Jakie przychody wygenerujemy? Jakie koszty poniesiemy? I tutaj bardzo często pojawia się problem, bo młodzi przedsiębiorcy nie zwracają wystarczającej uwagi na płynność finansową. Koszty ponosi się zawsze i na pewno, a z przychodami bywa różnie. Dodatkowo 90% przedsiębiorców zmaga się z opóźnionymi terminami płatności faktur. Planujemy, że klient zapłaci nam w określonym terminie, a on płaci później. To może spowodować brak płynności.

A jak bank może pomóc w tej płynności, jeśli firma dopiero zaczyna i nie ma jeszcze historii?

Marzena Szczepanik: Początek jest trudny, bo około 70% finansowania przedsiębiorców to finansowanie własne. Banki zwykle nie finansują firmy, która dopiero powstaje, bo potrzebują zobaczyć jakiś track record: pół roku, rok działalności, przychody, historię. Ale są narzędzia, które mogą pomóc wcześniej lub szybciej. Można korzystać z leasingu, można korzystać z faktoringu, jeśli problemem są opóźnione płatności. Faktoring polega na tym, że jeśli wystawiam fakturę i kontrahent ma zapłacić za 60 dni, to bank wypłaca pieniądze wcześniej. Dzięki temu mogę zapłacić pracownikom, kupić towar, opłacić biuro albo stronę internetową.

Czyli bardzo często firma nie upada dlatego, że ma zły produkt, tylko dlatego, że pieniądze się nie zgadzają w czasie?

Marzena Szczepanik: Tak. Z naszych obserwacji wynika, że problemem bardzo często nie jest produkt, tylko zarządzanie płynnością. Dlatego tak ważne jest dobranie dobrego partnera i podstawowych narzędzi. Na początku część przedsiębiorców myśli: nie potrzebuję konta firmowego, bo to dodatkowy koszt, będę rozliczać firmę przez konto osobiste. To nie jest optymalne rozwiązanie.

Dlaczego? Wielu przedsiębiorców może powiedzieć: pieniądze to pieniądze, po co mi osobny rachunek?

Marzena Szczepanik: Po pierwsze na koncie osobistym nie ma możliwości realizacji przelewów split payment, czyli płatności podzielonej. To ważne z perspektywy podatkowej i odpowiedzialności. Split payment polega na tym, że część płatności za fakturę trafia z rachunku bieżącego, a część podatkowa z rachunku VAT-owskiego. Przedsiębiorca ma więc rachunek podstawowy i rachunek podatkowy. Po drugie rachunek firmowy porządkuje transakcje. Przy kontroli skarbowej urzędnik prosi o wyciąg. Jeśli wszystko jest na koncie osobistym, widać zarówno wydatki prywatne, jak i firmowe. Trzeba to potem rozdzielać, a nie każdy chce też pokazywać prywatne transakcje.

To ile pieniędzy powinna mieć firma, żeby nie wywrócić się na pierwszym opóźnionym przelewie?

Łukasz Wojdak: To zależy od branży, ryzyka, kosztów stałych i kapitałochłonności biznesu. Ale powiedziałbym, że warto dążyć do poduszki między jednokrotnością a dwukrotnością miesięcznych przychodów. Raczej bliżej dwukrotności. Drugim narzędziem jest kredyt w rachunku bieżącym. To dobre zabezpieczenie na wypadek opóźnionych faktur, podatków, składek ZUS albo okazji zakupowej. Kredyt bierze się wtedy, kiedy się go nie potrzebuje, bo wtedy jest łatwiej, taniej i można negocjować. Gdy firma ma już problemy finansowe, o kredyt jest dużo trudniej.

A co z księgowością? Bank może być dziś takim asystentem w prowadzeniu firmy?

Łukasz Wojdak: Bank nie może prowadzić doradztwa podatkowego. To nie jest nasza rola i nie powinno być w statutach banków. Możemy jednak wspierać procesy, digitalizować płatności i dostarczać narzędzia. W BNP Paribas mamy usługę GO Księgowość. Przedsiębiorca może wybrać, czy chce tylko narzędzie do wystawiania faktur i zarządzania płynnością, czy także obsługę księgową. Pomagamy też w założeniu działalności gospodarczej. Jednoosobową działalność można założyć całkowicie zdalnie, a w promocji Start Twojego Biznesu pomagamy zrobić to w asyście, zakładając jednocześnie rachunek i dając pakiet usług dodatkowych oraz szkolenia merytoryczne. Mała firma jest dobrze zaopiekowana.

A jak wygląda obecnie sytuacja z KSeF? Czy krajowy system e-faktur jest dla małych firm dużym problemem?

Łukasz Wojdak: Na początku były duże obawy. Ale po pierwszych miesiącach widać, że nie jest tak źle. Dla dużych firm system działa od lutego, dla mniejszych od kwietnia. Finalnie KSeF rozwiązał dwa problemy: przedsiębiorcy pozbyli się papieru i segregatorów, które trzeba było dostarczać księgowemu. To przykład rozwiązania typu regtech, które wspiera regulację i cyfryzację otoczenia gospodarczego.

A czy jesteście w stanie szczerze powiedzieć, że oferta dla firm w bankach jest dziś bardziej przyjazna niż kilka lat temu? Wielu przedsiębiorców narzekało kiedyś, że za rzeczy darmowe na koncie osobistym muszą płacić na firmowym.

Marzena Szczepanik: Oferta się zmieniła. Podstawowe potrzeby przedsiębiorców pozostają podobne: konto firmowe, możliwość przyjmowania płatności, terminal płatniczy, bramka płatnicza, księgowość, a przy imporcie i eksporcie także platforma walutowa i przelewy zagraniczne. Ale ekosystem stał się bardziej cyfrowy, więcej rzeczy można zrobić zdalnie i jednostkowo są one tańsze. W naszej ofercie konto jest za darmo, karta debetowa, także wielowalutowa, jest za darmo, a w pakiecie jest 100 przelewów miesięcznie. Płatne są transakcje gotówkowe powyżej dwóch w miesiącu, bo pierwsze dwie są bezpłatne. Klient nawet do 36 miesięcy może nie płacić za terminal do przyjmowania płatności w sklepie. Bramka płatnicza dla e-commerce jest u nas bez opłat przez 12 miesięcy.

Czyli bank mówi przedsiębiorcy: przez pierwsze lata ograniczamy koszty operacyjne, a potem liczymy, że firma urośnie i będzie potrzebować kolejnych produktów?

Łukasz Wojdak: To jest sytuacja win-win. Chcemy pomóc przedsiębiorcom, żeby ich biznesy przeżywały pierwszy rok częściej niż w 70%. Pierwszy okres jest najtrudniejszy, a po dwóch latach zdecydowanie mniej biznesów się zamyka. Jeśli klient rośnie, bank też korzysta, bo pojawiają się potrzeby finansowania, rozliczeń, płatności, walut czy inwestycji. Ale punkt wyjścia jest partnerski: pomóc firmie przetrwać i uporządkować finanse.

Jak będzie wyglądała przyszłość bankowości dla firm? Jak powinna projektować swoje otoczenie mała firma?

Łukasz Wojdak: Świat będzie coraz bardziej cyfrowy i coraz bardziej połączony w jeden ekosystem usług. Dużym trendem będzie automatyzacja i AI. Klient będzie miał wirtualnego asystenta, który nie tylko wytłumaczy, jak działa bank, ale docelowo pomoże wykonać czynności, na przykład opłacić ZUS. Asystent może stać się prawie jak pracownik w firmie. Jednocześnie bardzo ważny pozostanie doradca. Certyfikujemy doradców biznesowych, bo profesjonalne doradztwo przy kredycie, rozwoju firmy czy codziennych decyzjach nadal jest potrzebne.

Marzena Szczepanik: Ja wskazałabym na model one-stop-shop. Przedsiębiorca, mała firma potrzebuje elastyczności i szybkości, bo czas to pieniądz. Chce mieć wiele usług w jednym miejscu, zamiast 50 aplikacji do każdej czynności. Przykładem są płatności SEPA przychodzące w euro w 10 sekund, działające 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. Pracujemy też nad płatnościami wychodzącymi, które mają być dostępne w przyszłym roku. Jeśli standardowy przelew jest za 0 zł, to przelew SEPA również nie może być droższy, więc przedsiębiorca będzie mógł wysłać pieniądze w euro za 0 zł i w 10 sekund.

A co jest dziś argumentem, żeby mała firma, przedsiębiorca przyszedł właśnie do BNP Paribas?

Marzena Szczepanik: Połączenie korzyści finansowych, niskich kosztów i doradztwa. Przedsiębiorca może dostać do 5000 zł, ma 2400 zł zwrotu za paliwo lub ładowanie auta, 2600 zł za finansowanie, nie płaci za konto, kartę, terminal, bramkę płatniczą, ma 100 przelewów za darmo i dwie wpłaty w oddziale. W promocji prowizja za kredyt wynosi zero, więc jeśli potrzebuje leasingu albo finansowania kredytowego, płaci tylko odsetki. Ale ważny jest też człowiek. Mamy ponad 400 doradców w prawie 400 placówkach. W świecie automatyzacji rozmowa z profesjonalnym doradcą o swoim biznesie nadal robi różnicę.

Czyli tradycyjna bankowość jeszcze nie umarła?

Łukasz Wojdak: Absolutnie nie. Transakcyjność będzie coraz bardziej automatyczna i internetowa, ale doradztwo jeszcze długo pozostanie domeną ludzi.

Marzena Szczepanik: A klient, który chce działać cyfrowo, może samodzielnie otworzyć rachunek przez bankowość internetową albo aplikację mobilną. Chodzi o to, żeby każdy przedsiębiorca miał kanał kontaktu dopasowany do siebie.

Najkrócej: co powinien zapamiętać przedsiębiorca z tej rozmowy?

Łukasz Wojdak: Żeby miał plan, płynność i poduszkę finansową. I żeby nie czekał z finansowaniem do momentu, w którym naprawdę zacznie go potrzebować.

Marzena Szczepanik: Żeby oddzielił finanse prywatne od firmowych, korzystał z rachunku firmowego, uporządkował transakcje i wybrał narzędzia, które zdejmą z niego część operacyjnych obowiązków. Bo w małej firmie czas i płynność są często ważniejsze niż cokolwiek innego.

—————————

PEŁNA WERSJA ROZMOWY DO OBEJRZENIA TUTAJ:

ZOBACZ TEŻ TO:

——————————

CZYTAJ TEŻ:

——————————

ZAPLANUJ ZAMOŻNOŚĆ Z SAMCIKIEM:

Myślisz, że nie masz szans na żywot rentiera? Że masz za mało oszczędności? Że za mało zarabiasz? Że nie umiał(a)byś dobrze ulokować pieniędzy, gdybyś je miał(a)? W tym e-booku pokazuję, że przy odrobinie konsekwencji, pomyślunku i, posiadając dobry plan, niemal każdy może zostać rentierem. Jak bezboleśnie oszczędzać, prosto inwestować i jak już teraz zaplanować swoje rentierstwo – o tym jest ten e-book. Praktyczne rady i wskazówki. Zapraszam do przeczytania – to prosty plan dla Twojej niezależności finansowej. Polecam też trzy inne e-booki: o tym, jak zrobić porządek w domowym budżecie i raz na zawsze wyjść z długów, jak bez podejmowania ryzyka wycisnąć więcej z poduszki finansowej i jak oszczędzać na przyszłość dzieci.

——————————

ZAPISZ SIĘ NA NASZE NEWSLETTERY:

>>> W każdy weekend sam Samcik podsumowuje tydzień wokół Twojego portfela. Co wydarzenia ostatnich dni oznaczają dla Twoich pieniędzy? Jakie powinieneś wyciągnąć wnioski dla oszczędności? Kliknij i się zapisz.

>>> Newsletter „Subiektywnie o Świ(e)cie i Technologiach” będziesz dostawać na swoją skrzynkę e-mail w każdy czwartek bladym świtem. Będzie to podsumowanie najważniejszych rzeczy, o których musisz wiedzieć ze świata wielkich finansów, banków centralnych, najpotężniejszych korporacji oraz nowych technologii. Kliknij i się zapisz.

———————————

SŁUCHAJ PODCASTÓW „FINANSOWE SENSACJE TYGODNIA”

>>> CYBERNIEBEZPIECZEŃSTWA NA WAKACJACH: Wakacje to czas, w którym czyhają na nas specyficzne cyberniebezpieczeństwa. Jak kupować bilety na pociąg, samolot lub za hotel, żeby nie dać się okraść? Jakie niebezpieczeństwa czyhają na nas w hotelowych i publicznych sieciach wi-fi? Jak bezpiecznie korzystać z internetu na wakacjach? Te pytania zadaję gościniom kolejnego podcastu „Finansowe Sensacje Tygodnia” – a są nimi Julia Lisowska-Wenta (senior security analyst z zespołu ds. przeciwdziałania przestępczości) oraz Karolina Czwarno-Kos (leading security officer pionu bezpieczeństwa) z BNP Paribas Bank Polska. Zapraszam do posłuchania

>>> SZTUCZNA INTELIGENCJA W OBSŁUDZE KLIENTÓW BANKÓW: O rosnącej roli sztucznej inteligencji w obsłudze klientów banków oraz o rozbieżnościach pomiędzy bankowcami, która się powoli zaczyna rysować co do sposobu wykorzystania AI, mieliśmy w „Subiektywnie o Finansach” rozmowę z Anną Stepanów, Product Ownerką ds. Sztucznej Inteligencji i Analityki w BNP Paribas Bank Polska oraz Jarosławem Łachem, Tribe Liderem analityki danych w tym samym banku. Zapraszam do wysłuchania podcastu!

>>> JAKA KARTA NAJLEPSZA NA WAKACJE: Jan Szcząchor, chapter leader kart debetowych i rozwoju sprzedaży w BNP Paribas Bank Polska opowiada, czym różnią się między sobą karty debetowe, gdy używamy ich za granicą oraz jakie mogą mieć „przypięte” usługi dodatkowe, o których istnieniu czasem nawet nie wiemy. Jakie pułapki mogą nas spotkać, gdy płacimy rachunki za granicą oraz jak ich uniknąć? Przed jakimi pułapkami może nas uchronić nasz bank? Zapraszam do słuchania!

>>> KARTA PŁATNICZA DLA FANÓW TENISA I KINA: Gościem Ojca Redaktora „Subiektywnie o Finansach” była Izabela Bagłaj, starsza menedżerka ds. produktu bankowości detalicznej w BNP Paribas Bank Polska, która przeprowadziła nas przez tajniki tematycznych kart płatniczych. Całości rozmowy możesz posłuchać w podkaście „Finansowe Sensacje Tygodnia”.

>>> POLAK BOGATY JAK BRYTYJCZYK JUŻ ZA DEKADĘ?: Spojrzenie na stan i perspektywy rozwoju polskiej gospodarki. Jakie są szanse na to, że za kilka lat pod względem zamożności Polacy dogonią Brytyjczyków, Francuzów czy Niemców? Co w najbliższym czasie napędzać będzie polską gospodarkę: inwestycje czy konsumpcja? I jaka będzie w tym rola miliardów euro z KPO? O bliższą i dalszą przyszłość naszej gospodarki pytałem Michała Dybułę, głównego ekonomistę Banku BNP Paribas. Zapraszam do posłuchania.

>>> TRANSFORMACJA ENERGETYCZNA W FIRMIE Z POMOCĄ BANKU: Zmiany klimatyczne sprawiają, że proces przechodzenia z czarnej do zielonej energii staje się koniecznością. Ale czy w ostatnim czasie transformacja energetyczna nie wrzuciła wstecznego biegu? W jaki sposób przedsiębiorcy mogą wziąć udział w zielonej rewolucji i jak mogą im w tym pomóc banki? Co mogą zrobić politycy, by transformacja energetyczna nie stała się jedynie pustym hasłem? Przewodnikami po zielonych zmianach w podkaście „Finansowe Sensacje Tygodnia” byli Adam Hirny, dyrektor departamentu wsparcia transformacji energetycznej i Marta Jedlińska, dyrektorka departamentu CSR i zrównoważonych finansów w Banku BNP Paribas. Zapraszam do posłuchania!

Artykuły w ramach cyklu „Odpowiedzialne Finanse” znajdziesz na tej stronie.

—————————–

Niniejszy artykuł jest częścią cyklu edukacyjnego „Odpowiedzialne finanse”, który „Subiektywnie o Finansach” realizuje wspólnie z bankiem