29 maja 2018

KNF opisuje jak Getback oszukiwał inwestorów. To wstrząsająca lektura. Jakie wnioski z niej wynikają? Kto pójdzie siedzieć?

Broniłem się przed nazywaniem sprawy Getbacku „aferą” dopóki jedyną udowodnioną przyczyną niewypłacalności firmy była zbyt agresywna strategia wzrostu przyjęta przez spółkę. Ale opublikowany właśnie komunikat Komisji Nadzoru Finansowego, który objaśnia mechanizm domniemanego oszukiwania inwestorów co do kondycji finansowej firmy, nie pozostawia już złudzeń. I rodzi pytania nie tylko o odpowiedzialność zarządu, rady nadzorczej i audytorów, ale i samej KNF

Okazuje się, że komunikowane przez Getback zyski z działalności windykacyjnej były w sporej części fikcją, wytworem transakcji księgowych, których celem było zaciemnienie rzeczywistej sytuacji. Gdyby Getback nie ściemniał w sprawozdaniach, zapewne część inwestorów nie dałaby się namówić na zakup jego obligacji. Albo żądaliby znacznie wyższych odsetek, charakterystyczych dla inwestycji typu „kasyno”. A inni nie daliby sobie tak łatwo wmówić, że to „zysk bez ryzyka”.

Komisja Nadzoru Finansowego w opublikowanym kilka godzin temu komunikacie opisuje swoje działania w sprawie Getbacku. KNF informuje, że m.in. zawiadomiła prokuraturę o zawyżeniu wartości przejętej przez Getback firmy windykacyjnej EGB (Getback ujął w swoich aktywach wartość przejmowanego przedsiębiorstwa „w nieuzasadnionej wysokości”) oraz o celowym działaniu spółki, prowadzącym do „podania w raporcie półrocznym i księgach rachunkowych nierzetelnych danych”.

Czytaj teżKomisja śledcza w sprawie Getback? Co już wiemy o tej katastrofie? Czego nie wiemy? I czy to już jest straszne czy tylko niesmaczne?

Czytaj też: Kupili obligacje Getback, a teraz drżą o swoje pieniądze. Bo polski rynek obligacji to proteza

Czytaj też: Chciwi pośrednicy i nieetyczna sprzedaż? Nie tylko. Oto pięć powodów, które wpędziły w kłopoty obligatariuszy Getbacku

Czytaj też: Układ obligatariuszy z Getbackiem, czyli nie mamy pańskiego płaszcza i…

Nie przegap nowych tekstów z „Subiektywnie o finansach”zapisz się na newsletter i odbierz zestaw praktycznych poradników, w tym przegląd najlepszych kont bankowych ułatwiających oszczędzanie

Komisja Nadzoru Finansowego opisuje mechanizm przekrętu

O ile jeszcze kilka tygodni temu mogliśmy mówić o tym, że Getback przewrócił się z powodu zbyt agresywnej strategii rozwoju (firma drogo kupowała pakiety wierzytelności i finansowała to krótkoterminowymi obligacjami na wysoki procent i biznes się nie spiął), zaś kilka dni temu mówiliśmy o podejrzeniach, iż firma przy okazji stosowała kreatywną księgowość, to dziś już możemy mówić o podejrzeniu regularnego przekrętu.

Na czym on miałby polegał? KNF pisze w komunikacie, że Getback – po to, by uniknąć koniecznego przeszacowania w dół wartości posiadanych pakietów długów – sprzedawał je spółkom spoza grupy kapitałowej po zawyżonej cenie. Dzięki temu zamiast strat na zmniejszającej się wartości portfeli notował zyski ze sprzedaży portfeli.

Przed publikacją kolejnych sprawozdań finansowych spółki te – jak twierdzi KNF – odsprzedawały Getbackowi pakiety wierzytelności, ale… po „przeprowadzeniu” przez kilka innych transakcji i zmianie ich danych identyfikacyjnych. To tak, jakby w sklepie nabijać na metki nowy termin przydatkości towaru do spożycia. Ponieważ od strony statystycznej był to „nowy” pakiet, Getback księgował go po cenie nabycia, nie uwzględniając utraty wartości.

Trochę upraszczam, mam nadzieję, że dobrze rozumiem komunikat KNF, tutaj znajdziecie oryginał

O kilku innych pomysłach na podrasowanie wyników Getbacku pisałem kilkadziesiąt godzin temu, gdy posłuchałem eksperta od demaskowania kreatywnej księgowości.

Na razie mówimy o podejrzeniach KNF, która w tej sprawie skierowała zawiadomienie do prokuratury (zobaczymy czy prokuratorzy potwierdzą te domniemania i postawią zarzuty przedstawicielom zarządu, rady nadzorczej i audytora), ale i tak włosy stają dęba. Nie stają tylko byłemu prezesowi Konradowi Kąkolewskiemu, który wydał oświadczenie o takiej treści:

„W nawiązaniu do komunikatu Komisji Nadzoru Finansowego uprzejmie informuję, iż w okresie pełnienia przeze mnie funkcji Prezesa Zarządu księgowość spółki była prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a sprawozdania finansowe zawierały rzetelne dane. Sprawozdanie finansowe Getback oraz poszczególnych funduszy sekurytyzacyjnych obsługiwanych przez spółkę (ponad 30 funduszy) pochodzące z okresu wskazywanego przez Komisję podlegało przeglądom niezależnych audytorów i nie budziły one zastrzeżeń”

Jak zauważył wspomniany przeze mnie wyżej spec od wychwytywania kreatywnej księgowości, w połowie 2017 r. w zasadzie działalność firmy skupiała się na handlowaniu pakietami długów z jednostkami stowarzyszonymi i zewnętrznymi spółkami  oraz na przeszacowywaniu (w górę oczywiście) prognoz dotyczących odzysków pozostałych pakietów wierzytelności – tych, które pozostawały jeszcze w bilansie Getbacku.

Jakkolwiek Getback nie był piramidą finansową, jak Amber Gold, to pewna cecha łączy te dwie sprawy – zarówno Amber Gold, jak i Getback (w ostatnich miesiącach przed upadkiem) w rzeczywistości zajmowały się czym innym, niż się wydawało na pierwszy rzut oka.

Czytaj też: Nie tylko wierzyciele Getback drżą o swoje pieniądze. Co czeka tych, którzy zainwestowali pół miliarda w feralne fundusze Fincrea TFI?

Czytaj też: Leszek Czarnecki o Getbacku. „Za moich czasów tego nie było”

Kto pójdzie siedzieć?

Trudno zaakceptować takie numery na regulowanym rynku giełdowym, gdzie trafiają spółki prześwietlone szczegółowo przez KNF, co pół roku audytowane przez biegłych rewidentów, zobowiązane do pełnej jawności wyników finansowych (i publikowania ich co kwartał) oraz do natychmiastowego podawania do wiadomości publicznej wszelkich istotnych informacji.

Bankructwa firm się zdarzają, a straty z tego tytułu są wliczone w ryzyko inwestowania pieniędzy. W takich przypadkach można się co najwyżej zastanawiać czy ktoś (analitycy, agencje ratingowe, doradcy inwestycyjni) powinien wcześniej ostrzec inwestorów przed nieszczęściem, albo czy dane papiery wartościowe były sprzedawane uczciwie, bez missellingu. Ale dopuszczanie do sytuacji, w której firma fałszuje swoje wyniki finansowe – to już wykracza poza szeroko pojęte standardy cywilizowanego rynku kapitałowego.

Jeśli to wszystko prawda, odpowiedzialność karna (włącznie z więzieniem) może grozić przedstawicielom zarządu i rady nadzorczej spółki („Puls Biznesu” ujawnił, że jej były szef na odchodnym został nagrodzony kwotą 3 mln zł i ani Getback, ani on sam nie potrafią wyjaśnić za co ta kasa), a kosztowne konsekwencje – niezależnemu audytorowi, który nieprawidłowości powinien zauważyć i opisać w komentarzu do raportu półrocznego. Tymczasem w komentarzu audytora do ostatniego raportu Getbacku czytamy, że…

Ciemne chmury zbierają się jednak również nad Komisją Nadzoru Finansowego. Daleki jestem od tego, by wyznaczać rolę KNF jako „opiekuna dzieci w przedszkolu”. Na rynku kapitałowym wszyscy są dorośli i każdy powinien wiedzieć za co bierze pieniądze. Jeśli wykonuje źle swoje obowiązki, to traci licencję, płaci odszkodowania albo trafia do więzienia. Ani zarządy spółek, ani rady nadzorcze, ani audytorzy nie mogą być niańczeni przez KNF, bo to byłoby niepoważne.

Ale dopuszczenie do sytuacji, w której inwestorzy przez co najmniej pół roku (tyle upłynęło od momentu opublikowania audytowanych sprawozdań za pierwsze półrocze 2017 r.) mogli być oszukiwani co do sytuacji spółki… Coś jednak nie zagrało. To przypomina sytuację, w której policjant na ruchliwym skrzyżowaniu z zepsutą sygnalizacją świetlną ucina sobie drzemkę, a w tym czasie dochodzi do śmiertelnego wypadku.

KNF broni się – i ma trochę racji – że jego główna rola polegała na dopuszczeniu spółki do obrotu i zatwierdzeniu jej prospektu emisyjnego. Urzędnicy podkreślają, że z raportu wynikało, iż spółka prowadzi dynamicznie działalność windykacyjną, ma przychody, a jej wysokie zadłużenie zostało uwzględnione w rozdziale mówiącym o czynnikach ryzyka, a więc inwestorzy zostali o nim poinformowani.

Natura transakcji fałszujących finansowy obraz pakietów wierzytelności (czyli ich sprzedawanie i „pranie”, żeby wracały do spółki jak nowe) jest taka, że – jak twierdzą urzędnicy KNF – trudno je wykryć, bo w przychodach ze sprzedaży była ona ukryta w pozycji „odzyski z portfeli wierzytelności”, co uniemożliwiało rozpoznanie ich w sprawozdaniach finansowych. KNF najprawdopodobniej trafiła na ich ślad dopiero w trakcie rozpoczętej w lutym kontroli.

Czytaj też: A tymczasem były prezes Getbacku zamierza… łączyć siły

Czy KNF też „dał ciała” w sprawie Getbacku?

Wtedy rzeczywiście wszystko mogło być w porządku, ale w ciągu roku doszło do dramatu. Nie zauważyła nic rada nadzorcza, ani niezależny audytor. Nic nie widziały dwie agencje ratingowe oraz przedstawiciele siedmiu biur maklerskich, którzy analizowali i wyceniali akcje spółki. Być może KNF – choć nie może pilnować wszystkich skrzyżowań w mieście – powinna wykazać większą czujność?

Fałszowanie sytuacji finansowej poprzez wyprowadzanie aktywów do spółek zewnętrznych to też znany od lat trik, a nie rocket science. Skoro „skarbówka” potrafi wychwytywać podejrzane przepływy pod kątem unikania podatków to zakładam, że w KNF są roboty, które wychwytują podejrzane rzeczy w raportach spółek. A jeśli 100% przychodów spółki pochodzi z handlowania aktywami ze spółkami stowarzyszonymi i zewnętrznymi…

KNF, jeśli ma podejrzenia, że coś jest nie tak, może w każdej chwili wejść do spółki i skontrolować jej papiery. W przypadku Getbacku nadzór z tej możliwości skorzystał dopiero w lutym tego roku. Gdyby zrobił to wcześniej, można było uchronić część inwestorów przed zakupem „trefnych” papierów. Tak jak wspomniałem – daleki jestem od czynienia z KNF głównego winnego tej sytuacji (tak jak policjantów w czasie snu nie uznaje się głównymi winnymi wypadku na skrzyżowaniu z zepsutymi światłami), ale…

Dopóki mówiliśmy o tym, że „przekręciła się” spółka windykacyjna, która po prostu przeinwestowała, broniłem KNF przed zarzutami – choć wielu twierdziło, że to nadzór powinien nie dopuścić do missellingu i ostrzegać inwestorów przed ryzykiem. Ale jeśli Getback „przekręcił się” z powodu przekrętu…

Zastanawia mnie jedna rzecz: czy przypadkiem rozwój sytuacji w kierunku przekrętu nie utrudni nabitym w Getback klientom walki o odszkodowania od sprzedawców pod zarzutem misselingu. Teraz sprzedawcy dostali do ręki argument: „przecież nas też oszukali”

EPILOG

30. maja GetBack opublikował wreszcie „wstępne, nieaudytowane sprawozdanie finansowe” za 2017 r. Okazało się, że spółka ma 1,33 mld zł skonsolidowanej straty, co oznacza, że każda akcja jest warta jakieś minus 15 zł (gdybyście chcieli pokryć – to uwaga do akcjonariuszy). Dla porównania: w 2016 r. firma pokazała 200 mln zł zysku netto, a po trzech kwartałach 2017 r. raportowała 180 mln zł zysku.

Firma nie tylko miała straty, ale też… ujemne przychody (minus 300 mln zł). „Na spadek przychodów z nabytych pakietów wierzytelności miała wpływ przede wszystkim wycena portfeli wierzytelności z zastosowaniem metodologii o charakterze stress-test. Grupa zaprezentowała ujemne przychody w związku z utratą wartości portfeli wierzytelności w wysokości 640 mln zł) z tytułu obsługiwanych portfeli wierzytelności, wycofanych umów sprzedaży wierzytelności oraz z powodu wycofania wyniku na sprzedaży pakietów wierzytelności” – podano w raporcie.

SPROSTOWANIE:

W jednej z wcześniejszych wersji niniejszego tekstu pojawiła się informacja, która mogła sugerować, że spółka Hussar Solutions była jedną z firm handlujących z Getbackiem pakietami długów. Tymczasem Hussar Solutions nigdy nie kupowała , ani nie sprzedawała pakietów długów  w żadnych transakcjach, których drugą stroną byłby Getback (w ogóle się taką działalnością nie zajmuje). Otrzymałem od Hussar Solutions prośbę o sprostowanie, co niniejszym czynię. Fragment tekstu oczywiście zmodyfikowałem, by nie budził już żadnych wątpliwości. A Hussar Solutions oczywiście bardzo przepraszam za postawienie w dość niefajnym towarzystwie.

Zdjęcie: Kadr z filmu „Wilk z Wall Street”. Bardzo adekwatny.

 

25
Dodaj komentarz

avatar
14 Comment threads
11 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
16 Comment authors
MARIUSZMaciej SamcikzbeegnievSylwekHecer Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
mborus
Gość
mborus

No tak, to przecież Panowie w garniturach od drogich firm, a nie dresiarze. Oni nie kradną, nie oszukują, nie mataczą. To są byznesmeny profesjonalne jak trza. Uczciwe to, pracowite to, mecenasy pełną gępą, krzewiciele dobrego smaku, kultury. Uczciwość najpewniej wyssali z mlekiem matki, a ojciec nauczył prawdomówności. Kryształ luxior. Osobny majstersztyk to firma Deloitte: „… nic nie zwróciło naszej uwagi …” Rozumiem, ja sam noszę okulary i pewnych rzeczy nie widzę. Jednakże, ja to amator, na finansach się nie znam, Państwo to profesjonalizm w 100%. Cytat: „Firma doradcza Deloitte trzeci raz z rzędu została liderem Rankingu Firm Doradztwa Podatkowego dziennika… Czytaj więcej »

Tofik
Gość
Tofik

Witam.Panie Macieju widzę że jednak przekonał się Pan ze to ”afera” ..i to gruba a nie tylko ”przejściowe” problemy Getbacku .Jeśli chodzi o spółki do których były sprzedawane pakiety to czy z nazwy Hussar S. Hussar G nie wydają się dość dziwne ?Czemu dziwne – chodzą słuchy że Grupa Hussar jest mocno powiązana z eks prezezem KK.. może to tylko zbieg okoliczności 😉

Marcin
Gość
Marcin

Cóż walka z bitcoinami pochłania zasoby i energię… Curna ale kyrk… ROTFL ROTFLem ROTFLuje… I jeszcze trzeba jakąś wstęgę przeciąć czy inną piątkę przybić na wycieczce egzotycznej…

hecer
Gość
hecer

Dopuszczenie Getback to obrotu to rzeczywiście błąd KNF, ale co mógł zrobić KNF? Oparli się wyłącznie na wycenie audytora i sprawozdaniu finansowym. Takie są przepisy. Głównym winowajcą jest audytor, jakkolwiek renomowana firma, w tej sytuacji moim zdaniem zasługuje na usunięcie z polskiego rynku – na tej samej zasadzie, co Arthur Andersen po sprawie Enron. Audytorzy którzy „badali” wyceny, moim zdaniem, powinni spotkać się z gniewną reakcją „pana Zbyszka” z ministerstwa sprawiedliwości i nie mam nic przeciwko, aby pan Zbyszek zdobywał popularność na tej sprawie. Nie wierzę, że audytorzy nie widzieli, że to wydmuszka i że to sprawozdanie jest podstawą prospektu… Czytaj więcej »

Adam
Gość
Adam

Ciekawa i słuszna diagnoza. Jako osoba z branży pilnie śledzę sytuację GBK już od dłuższego czasu. Mam też wrażenie, że jeszcze bardzo dużo „smaczków” wyjdzie na jaw. Fakt, że pracownik firmy audytorskiej, który się podpisał pod ostatnim sprawozdaniem trafił później do zarządu Getin w zasadzie mnie nie szokuje. Ot przypadek. Jeżeli nikt z uczestników tej afery nie poniesie odpowiedzialności to będzie prawdziwy skandal. Może się tak wydarzyć, przecież w zarządzie są ciagle osoby, które brały udział w tym procederze. Chociaż przy tej skali afery raczej szukać będą kozłów ofiarnych (czy taką próbą nie jest sprawa przelewów do Kena M.?). Cholernie… Czytaj więcej »

Darek
Gość
Darek

„Fakt, że pracownik firmy audytorskiej, który się podpisał pod ostatnim sprawozdaniem trafił później do zarządu Getin w zasadzie mnie nie szokuje. Ot przypadek.”

Serio? No to ten sam fakt daje bardzo duże poszlaki do tego aby pójśc tropem – „Jak pewien bank pana Białeckiego pozbył sie złych długów”.

mborus
Gość
mborus

Smaczki, smaczkami. Dla mnie osobiście, jeśli ktokolwiek uważa się za zawodowca, ale bada sprawę i wydaje opinię sprzeczną z faktami, to nie jest zawodowcem tylko amatorem. Nie wystarczy na zdjęciu pokazać pozę typową dla finansierystów typu „założone ręce” (co wygląda i tak dość komicznie). Zawód komika to nic strasznego. Nie rozumiem dlaczego te profesjonalisty od finansów raz za razem się mylą i powoli nachodzi mnie myśl i odnoszę wrażenie, że niektórzy z nich to żadne mądre głowy, a idioci. Myślę, że czas się przyjrzeć kim są Ci ludzie: uczciwymi czy oszustami, mądrymi czy głupkami, zaangażowanymi w sprawę czy mających innych… Czytaj więcej »

Sosna
Gość
Sosna

Panie Redaktorze, to już kolejny artykuł, w którym autokorekta zmienia „trefne papiery” na „trafne papiery”, co nieco zmienia ich ocenę 😉

Tkana
Gość
Tkana

Panie Macieju, drobna uwaga. Działalność KNF nie jest finansowana z naszych podatków a z wpłat wnoszonych przez podmioty nadzorowane.

Bartek
Gość
Bartek

skandalem jest to ile można było zapakować do jednej linijki pt przychody. wszelkie przeszacowania i handel pakietami powinny być wyraźnie oddzielone od typowego uzysku z windykacji – odzyski od dłużników podobnie koszty powinny być prezentowane w sposób jasny dla analizy: amortyzacja pakietów , przeszacowania i koszt sprzedanych pakietów – wszystko to powinno być prezentowane oddzielnie w celu wyrobienia sobie opinii o faktycznej sytuacji operacyjnej. coś co zastanawia i nie wiem jak tego masa analityków nie dostrzegła to też fakt, że sprawozdania skonsolidowane pokazywały zyski a jednostkowe stratę. na dłuższą metę taka sytuacja jest niemożliwa do utrzymania. oznaczałoby to , że… Czytaj więcej »

Grzesiek
Gość
Grzesiek

nie wiem jak Wam, ale mnie się wydaje że ostrożność połączona z brakiem zaufania do czegokolwiek co sprzedaje grupa Leszka po tylu latach powinna chyba cechować każdego kto ma z nimi do czynienia

takie tam
Gość
takie tam
Hecer
Gość
Hecer

Nie rozumiem jednego – dlaczego pozwala się działać dotychczasowemu audytorowi i akcjonariuszom posiadającym pakiet kontrolny??? Czytam na GW, że Deloitte dalej pracuje nad sprawozdaniem za 2017. Deloitte powinien natychmiast zostać zastąpiony NIEZALEŻNYM audytorem. Jednocześnie większościowi zmieniają zarząd i radę nadzorcza i przygotowują jakas restrukturyzacje na koszt poszkodowanych wierzycieli i mniejszościowych akcjonariuszy. To jakiś żart????? Należy wprowadzić syndyka, który zrobi audyt, sprzeda portfele i zdecyduje o dalszym działaniu spółki lub ja zlikwiduje. O ile KNF nawalił dopuszczając prospekt, tak teraz mam wrażenie traci całkowicie wiarygodność. To wrecz rodzic może teorie na ile ludzie w KNF mieli świadomość co się dzieje na… Czytaj więcej »

hecer
Gość
hecer

Do getbecka natychmiast powinien wejść kurator/komisarz/syndyk: zrobić audyt, wypowiedzieć umowy na różne usługi (prawdopodobnie w zawyżonej wysokości), zwolnić ludzi zaczynając od góry, sprzedać portfele i upłynnić co się da w ciągu pół roku żeby ograniczyć koszty: swoje i generowane przez spółkę kosztem wierzycieli.

zbeegniev
Gość
zbeegniev

I właśnie dlatego jak dzwoni do mnie jakiś wilczek z Wall Street z propozycją inwestycji w bezpieczne obligacje korporacyjne, dziękuję możliwie grezcznie za ofertę i numer jego dodaję do listy blokowanych.

MARIUSZ
Gość

Kolejna afera pokazuje bezradność KNF, zajmują się nie tym co trzeba.

Subiektywny newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślę ci powiadomienie o najważniejszych tematach dla twojego portfela. Otrzymasz też zestaw pożytecznych e-booków. Dla subskrybentów newslettera przygotowuję też specjalne wydarzenia (np. webinaria) oraz rankingi. Nie pożałujesz!

Subiektywny newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślę ci powiadomienie o najważniejszych tematach dla twojego portfela. Otrzymasz też zestaw pożytecznych e-booków. Dla subskrybentów newslettera przygotowuję też specjalne wydarzenia (np. webinaria) oraz rankingi. Nie pożałujesz!

Zamknij

Gratulacje! Jesteś zapisany