30 grudnia 2022

„Unieważnienia” WIBOR-u w umowie kredytowej na razie nie będzie? Są kolejne postanowienia sądów. Bankowcom spadł kamień z serca, ale…

„Unieważnienia” WIBOR-u w umowie kredytowej na razie nie będzie? Są kolejne postanowienia sądów. Bankowcom spadł kamień z serca, ale…

„Unieważnienia” WIBOR-u jednak nie będzie?  Bankowcy (przynajmniej chwilowo) mogą odetchnąć z ulgą. Sensacyjne zabezpieczenie powództwa, przyznane przez sąd klientce spłacającej kredyt oparty na stawce WIBOR, nie utrzymało się w sądzie odwoławczym. Nowe postanowienie sądu mówi, że kredytobiorczyni nie będzie mogła spłacać rat zawierających samą tylko marżę. To na razie ratuje banki od ryzyka lawiny podobnych wniosków i strat liczonych w dziesiątkach miliardów złotych, ale… plaga zabezpieczeń powództwa chyba bankowców nie minie

WIBOR to ostatnio najbardziej gorący temat wśród klientów banków, w kancelariach prawniczych oraz w bankach. Zanosi się na falę pozwów, w których prawnicy będą starali się udowodnić, iż wskaźnik regulujący oprocentowanie kredytów, był podatny na manipulacje (bądź wręcz manipulowany). Jakkolwiek na pierwszy rzut oka wydaje się do być możliwe do udowodnienia (WIBOR ustala grupa banków-kredytodawców, a bywało, że opierał się na deklaracjach dotyczących transakcji, a nie na realnych transakcjach), to jest też sporo przesłanek wskazujących na to, iż WIBOR jest „legitny”.

Zobacz również:

Atmosferę podgrzewa fakt, że analogiczny do naszego wskaźnika londyński LIBOR był manipulowany (banki go zaniżały, żeby umożliwić zarobek kolegom z działów zajmujących się inwestowaniem w instrumenty pochodne). Gra idzie o ogromną kasę, bo gdyby prawnikom udało się podważyć prawidłowość wyliczania WIBOR-u (albo wykazać, że był manipulowany), z kieszeni banków do kieszeni klientów poleciałoby 80-100 mld zł. Nie mówiąc już o konsekwencjach międzynarodowych (na wskaźniku WIBOR oparte jest oprocentowanie obligacji oraz instrumentów pochodnych o wartości liczonej w bilionach złotych).

Postanowienie sądu o „unieważnieniu” WIBOR-u… unieważnione

Spory o WIBOR potrwają latami – pewnie też w sądach – ale nad bankami kilka tygodni temu zawisł miecz, który mógł im zrobić krzywdę niemal natychmiast.  Zamieszania narobił mec. Radosław Górski, który złożył w katowickim sądzie wniosek o zabezpieczenie roszczeń swojej klientki, mający na celu „unieważnienie” WIBOR-u. Czyli niestosowanie tej stawki przy wyliczaniu rat spłaty kredytu klientki.

Sąd Okręgowy w Katowicach ów sensacyjny wniosek… uwzględnił. Złotowy kredyt hipoteczny miałby zostać całkowicie pozbawiony WIBOR-u, dzięki czemu jego rata zmniejszyłaby się z blisko 6.700 zł do 1.700 zł. Kredytobiorczyni, zgodnie z treścią postanowienia sądu, miałaby spłacać jedynie ratę kapitałową powiększoną o marżę – z umowy wynika, że wynosi ona 2,19%.

Żeby sąd mógł uwzględnić tego typu wniosek, strona żądająca zabezpieczenia musi nie tylko wykazać interes prawny, ale też uprawdopodobnić roszczenie. Sąd uznał więc, że w tym przypadku prawdopodobieństwo finalnego sukcesu kredytobiorczyni jest wysokie i nie ma sensu, żeby płaciła teraz wyższe raty, skoro bank pewnie będzie musiał je jej zwrócić. Prawnik dowodził, że bank m.in. nie wypełnił obowiązków informacyjnych dotyczących wahliwości kredytu opartego o WIBOR, a sam wskaźnik był wyliczany nieprawidłowo.

Nie wiadomo na jakiej podstawie sąd uznał, że przedstawione przez prawnika argumenty uprawdopodobniają, iż bank złamał prawo konsumenckie, ale postanowienie wydał. Gdyby się utrzymało, po podobne mogłoby się udać kilkaset tysięcy innych kredytobiorców. Jeśli bowiem jest możliwość, żeby od dzisiaj nie płacić lwiej części raty kredytowej… Oczywiście: zabezpieczenie to tylko środek tymczasowy, ostatecznie dopiero wyrok sądowy byłby decydujący w sprawie „legalności” WIBOR-u, ale na „szybkie” zabezpieczenie (i niższe raty) zapewne wielu kredytobiorców by się połakomiło.

Na razie jednak nic z tego. Sąd Okręgowy w Katowicach, rozpatrując zażalenie banku, tuż przed Bożym Narodzeniem zmienił postanowienie i wniosek o zabezpieczenie roszczenia oddalił. Nie znamy niestety również powodu oddalenia wniosku – mógł to być brak uprawdopodobnienia roszczenia albo brak interesu prawnego albo obie te przyczyny naraz.

To oczywiście nie oznacza, że klientka przegrała. Mec. Górski złożył pozew i – niezależnie od kwestii zabezpieczenia powództwa – sprawa będzie merytorycznie rozpatrywana przez sąd. Ale bankowcy nie tylko odetchnęli z ulgą, lecz natychmiast ogłosili, że kredytobiorcy powinni wybić sobie z głowy opcję, by nie płacili raty „wiborowej”:

„To oznacza, że postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia nie istnieje w obrocie prawnym i nie wywiera skutków. W związku z tym kredytobiorcy zobowiązani są do dokonywania dalszej spłaty kredytu na dotychczasowych zasadach, czyli z uwzględnieniem kluczowego wskaźnika referencyjnego WIBOR w racie kredytu”

– powiedział Tadeusz Białek, wiceprezes Związku Banków Polskich. Nie wiem czy to nie jest przedwczesny triumf, bo na razie mamy tylko krótkie spięcie dwóch sędziów katowickiego sądu, z których jeden uważa, że jest wysoce prawdopodobne, iż z WIBOR-em (albo przynajmniej z informowaniem klienta o ryzyku zmiennej stopy) było coś nie tak, a drugi – wręcz przeciwnie. Natomiast sama sprawa dotycząca tego, czy WIBOR jest „legalny” w tej umowie – jest jeszcze nierozstrzygnięta.

Postanowienie sądu w sprawie zabezpieczenia powództwa
Postanowienie sądu w sprawie zabezpieczenia powództwa

WIBOR będzie tematem 2023 roku?

Zapewne wniosków o zabezpieczenie powództwa w postaci „unieważnienia” WIBOR-u – do czasu ustalenia przez sąd, czy jest dobrze liczony i czy klient został właściwie poinformowany w co się „bawi” – będzie więcej. Zresztą to już się dzieje. Mec. Radosław Górski przekazał mi właśnie kopię postanowienia sądu, na podstawie którego klientka nie musi już spłacać rat kredytu.  Chodzi tu jednak o kredyt gotówkowy, a nie hipoteczny.

Tym niemniej – jak wynika z informacji, które uzyskałem od prawników – w tym kredycie gotówkowym podstawą oprocentowania jest również WIBOR (co nie jest typowe dla kredytów gotówkowych, te niskokwotowe często mają stałe oprocentowanie). W tym przypadku zabezpieczenie powództwa wywalczył mec. Marek Myśliwiec.

Postanowienie sądu - zabezpieczenie powództwa
Postanowienie sądu – zabezpieczenie powództwa

Z całą pewnością postanowienie katowickiego sądu odwoławczego wyleje kubeł zimnej wody na gorące głowy tych, którzy uważali, że jeśli chodzi o spór o WIBOR to jest już „po sprawie”. Nie ulega natomiast wątpliwości, że WIBOR może być „tematem” 2023 roku.

Unieważnienie kredytu opartego na stawce WIBOR już się w Polsce zdarza. Niedawno sąd we Wrocławiu unieważnił umowę kredytu hipotecznego w złotych. Ale była to specyficzna umowa. Oprocentowanie składało się ze stawki WIBOR, nieistniejącego już współczynnika zmiany i z marży. Kombinacja tych trzech parametrów była na tyle skomplikowana, że nawet biegły powołany do sprawy nie był w stanie wyliczyć (albo raczej „udowodnić”) oprocentowania kredytu. Nie da się tego konkretnego wyroku (nieprawomocnego) rozciągnąć na cały rynek kredytów hipotecznych.

 

zdjęcie tytułowe: Gabriel Lazcano/Unsplash

Subscribe
Powiadom o
14 komentarzy
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze
Matt
27 dni temu

Ciekawe ile ludzi kancelarie już nabiły do tej pory w wibor, coś czuję że jedynymi wygranymi będą „mecenasy”

marcin
26 dni temu
Reply to  Matt

Zgadzam się, jak mówi prawnicze przysłowie „tam gdzie jeden prawnik nie wyżyje, dwóch będzie świetnie prosperowało”…

Jeżeli sam prezes NBP wypowiada się że nie należy kwestionować oprocentowania opartego na WIBOR to jest to znak że kredyty złotowe są nie do podważenia.

Kropek z CA
26 dni temu
Reply to  marcin

Opierając się na zdaniu glapy, będzie raczej odwrotnie 😂

Olaf
26 dni temu
Reply to  Matt

„Mecenasy” mają za darmo pracować?

Hieronim
27 dni temu

Pierwsze koty za płoty, z kredytami w CHF też początki były wyboiste, niektóre sądy „dzieliły arbuza”, pamięta Pan?

Ppp
26 dni temu
Reply to  Hieronim

Popieram – miałem napisać to samo, tylko innymi słowami.
Szczęśliwego Nowego Roku!

Laszlo Kret
26 dni temu

Jak już ta fala wniosków upadnie czekam na pozwy za oparzenia gorącą herbatą w kupionych domach na kredyt: „Bo banki nie mówiły przed podpisaniem umowy, że użytkowanie mieszkania może wiązać się z uszkodzeniami ciała”.

Przy składaniu wniosku z argumentem „bo bank mi dostatecznie nie wytłumaczył X czy Y”, powinno następować zabranie praw obywatelskich i dzieci przed 15 rokiem życia (może jeszcze uda się naprawić). Starsze na pasztet.

Kropek z CA
26 dni temu

Sprawa pójdzie do tsue i będzie jak z frankami 🤣 wyjdzie na jaw że wibor jest manipulowany przez banki. Czekam na ten moment i też będę miał kredyt za darmo!

Andre
26 dni temu
Reply to  Kropek z CA

A kto odpowie za manipulacje przy inflacji ? Ten świat schodzi na psy . Ludzie nie chcą odpowiadać za swoje decyzje i umowy .

Gre
22 dni temu
Reply to  Andre

Ludzie chcą odpowiadać za swoje decyzje i umowy i to robią – tam, gdzie systemy są przejrzyste masowych pozwów nie widać. Niestety deweloperka i kredyty hipoteczne bazują na systemach nieprzejrzystych i niejasnych. Konsument w zasadzie zmuszony jest grać w tę grę, nawet jak np. WIBORu nie rozumie (albo nawet rozumie i się z nim nie zgadza) bo system nie daje alternatywy (są jaskółki – stała stopa, chociaż bardzo kulawa). Największym zyskiem z wygranych wyroków będzie szansa na ucywilizowanie rynku kredytów hipotecznych. A że dzięki temu niektórzy zyskają? – to chyba tylko dobrze.

Konrad
24 dni temu

Lepiej skupić się na tym, w jaki sposób szybko pozbyć się kredytu, jak zwiększyć swoje zarobki, niż czekać na jego unieważnienie na drodze prawnej

Gre
22 dni temu
Reply to  Konrad

Nope, system jest tak skonstruowany żeby to o czym piszesz jak najbardziej utrudnić. Jedynym ratunkiem jest zmiana systemu na uczciwy i przejrzysty.

Tomek
21 dni temu

Warto pamiętać, że bardzo często nawet w przypadku kredytów „frankowych” sądy nie chcą dawać zabezpieczenia, nawet gdy kapitał jest spłacony. Zdarza się to nawet w przypadku Getinu, gdzie wiadomo, że nadpłaty się nie odzyska.

Subiektywny newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślę ci powiadomienie o najważniejszych tematach dla twojego portfela. Otrzymasz też zestaw pożytecznych e-booków. Dla subskrybentów newslettera przygotowuję też specjalne wydarzenia (np. webinaria) oraz rankingi. Nie pożałujesz!