Dlaczego europejskie banki niechętnie obsługują klientów spoza własnego kraju? Czy Polacy chętnie lokują swoje oszczędności za granicą? Czym oszczędzający Polak różni się od oszczędzającego Niemca, Włocha czy Francuza? Jaka jest nasza specyfika w oszczędzaniu? Mówi Michael Piątek, dyrektor generalny Raisin w Polsce. Jakie plany ma ta platforma oferująca w Polsce depozyty terminowe od zagranicznych instytucji finansowych?
Piętą achillesową polskich banków jest niskie oprocentowanie depozytów oferowane klientom. O przyczynach tego stanu moglibyśmy pisać długo, ale z całą pewnością wśród najważniejszych jest nadpłynność banków (udzielają zbyt mało kredytów w relacji do pieniędzy, które chcą im wpłacić klienci). Zapewne sposobem na ten ból byłoby zliberalizowanie europejskiego rynku bankowego i umożliwienie polskim klientom poszukiwania banków dobrze płacących za depozyty także poza krajem.
- Osiem najważniejszych dylematów inwestycyjnych na najbliższą dekadę [POWERED BY CITIBANK HANDLOWY]
- Agenci AI, czyli rewolucja. Nie tylko w zakupach, ale też w płatnościach. Jak to zmienia przyszłość handlu? [POWERED BY VISA]
- Które spółki z branży oprogramowania nie przegrają z AI? Analitycy zrobili stress-testy. Czy po spadku wartości o 30% są już okazje inwestycyjne? [POWERED BY SAXOBANK]
Na razie niewiele jest możliwości lokowania pieniędzy za granicą. Tu też przyczyny są zróżnicowane, ale generalnie banki obawiają się przyjmować pieniądze od nierezydentów, czyli osób, które nie mają w danym kraju centrum swoich domowych finansów (chodzi m.in. o mniejsze możliwości ustalenia źródeł pochodzenia pieniędzy, do czego zobowiązuje banki europejska dyrektywa AML).
Jedną z nielicznych instytucji finansowych, która pomaga polskim klientom lokowanie pieniędzy poza krajem, jest niemiecka platforma Raisin. Dzięki niej klienci mogą lokować pieniądze w szwedzkim HoistSpar przy bardzo konkurencyjnym oprocentowaniu i bez ryzyka kursowego. Jakie są plany Raisin na przyszłość?
Maciej Samcik: Jaka jest przyczyna skromnej oferty europejskich banków dla nierezydentów, która toruje drogę aplikacjom takim jak Raisin? Czy wynika to z braku chęci, ograniczeń prawnych, braku świadomości, że taka usługa może być potrzebna?
Michael Piątek, dyrektor generalny Raisin w Polsce: Każdy bank ma inne potrzeby i swobodę w określaniu oferowanych przez siebie stóp procentowych. Poza tym rynkowe stopy procentowe mogą różnić się między krajami, co widzimy nawet w krajach objętych tym samym reżimem ustalania stóp (czyli „podlegających” decyzjom Europejskiego Banku Centralnego) i tą samą walutą (euro). Polityka stóp procentowych banków centralnych oraz struktura branży bankowej w poszczególnych krajach jest różna. A więc i konkurencyjność różni się pomiędzy krajami.
Innym z powodów ograniczonej oferty depozytowej banków jest złożony i zróżnicowany krajobraz regulacyjny w poszczególnych krajach europejskich. Banki są związane przepisami finansowymi swoich krajów ojczystych. Przepisy te czasami utrudniają, a przynajmniej podnoszą koszty oferowania usług nierezydentom, ponieważ wymaga to dodatkowych warstw zgodności z regulacjami.
Europejskie banki mogą nie mieć też komercyjnej motywacji do aktywnego poszukiwania klientów nierezydentów. Banki mogą koncentrować się na utrzymaniu relacji z klientami krajowymi, które są łatwiejsze do zarządzania. Usługi bankowe ponadgraniczne wymagają starannego zarządzania podatkami u źródła, statusem rezydencji podatkowej i różnymi międzynarodowymi traktatami podatkowymi. To niesie ryzyko potencjalnych grzywien lub komplikacji regulacyjnych.
Budowa lokalnej obecności, nawet jeśli jest to detaliczna działalność online, a nie tradycyjne oddziały, wymaga czasu i wysiłku. Nawet jeśli istnieje uzasadnienie biznesowe, to wysiłek związany z mobilizacją zasobów i budową wiedzy o tym jak pozyskać klientów i ich utrzymać może wydawać się nie do pokonania. Jako pośrednik, nie mamy wpływu na żaden z tych czynników. Natomiast oferujemy bankom alternatywę uzupełniającą ich istniejące źródła finansowania.
W ramach jednolitego rynku w Unii Europejskiej Raisin i inne fintechy pokazały, że istnieje luka na rynku, której duże, konwencjonalne banki nie wypełniły. Platformy takie jak Raisin wykorzystują technologię, aby stworzyć bezproblemowe doświadczenie bankowości ponadgranicznej, rozwiązując wiele problemów, z którymi tradycyjne banki nie chcą lub nie są w stanie się zmierzyć.
Raisin zajmuje się kwestiami regulacyjnymi i operacyjnymi, ułatwiając klientom korzystanie z konkurencyjnych stóp procentowych w całej Europie, niezależnie od kraju zamieszkania. Na podstawie naszych doświadczeń, względy regulacyjne, prawne, opodatkowanie ponadgraniczne oraz zrozumienie lokalnych nawyków klientów nie są koniecznie przeszkodami. Wręcz przeciwnie, jeśli są odpowiednio nawigowane, istnieją ogromne możliwości do odblokowania korzyści zarówno dla banków, jak i oszczędzających.
Raisin działa od kilku lat w wielu częściach świata. Czym różnią się nawyki i potrzeby ludzi? Czy Raisin zauważa jakieś różnice między klientami z różnych krajów lub różnych części Europy?
Raisin koncentruje się głównie na produktach oszczędnościowych – co odzwierciedla nasza misja: sprawić, aby pieniądze działały lepiej. Naszym celem jest usuwanie barier dla produktów oszczędnościowych i inwestycyjnych dla klientów, jednocześnie zapewniając prosty dostęp do zróżnicowanych źródeł finansowania dla banków – usuwanie barier zarówno dla banków, jak i dla klientów leży u podstaw naszej działalności. Osiągamy to, oferując najlepsze produkty finansowe w jednym wygodnym miejscu, dając ludziom możliwość przejęcia kontroli nad swoją finansową przyszłością.
Europejczycy i ludzie na całym świecie troszczą się o te same kluczowe rzeczy związane z oszczędzaniem – na przykład na wkład własny na dom, emeryturę, dla swoich dzieci, przedsięwzięcia biznesowe. Osoby z tego samego kraju mogą być bardziej skłonne do unikania ryzyka, podczas gdy inni szukają dywersyfikacji swojego portfela, a jeszcze inni cenią sobie wygodę.
Z naszych doświadczeń wynika, że klienci biorą pod uwagę następujące kwestie: oprocentowanie (konkurencyjna stopa procentowa jest zazwyczaj najważniejszym czynnikiem wpływającym na decyzje), okres trwania umowy, kwestie podatkowe i ocenę kraju pochodzenia banku i systemu gwarantowania depozytów w tym kraju.
Klienci mają tendencję do unikania ryzyka i zwracają uwagę na wiarygodność kraju. Np. nieco niższa stopa procentowa oferowana przez bank z kraju o ocenie AAA może dawać klientowi większy komfort niż inwestowanie w banku z kraju o ocenie BB. To zjawisko zaobserwowaliśmy m.in. w kontekście ryzyka związanego z wojną na Ukrainie. Banki z krajów bałtyckich musiały zaoferować wyższe premie niż przed wojną w porównaniu do ofert banków z innych krajów.
Jak Polacy wyróżniają się na tym tle?
Ogólnie rzecz biorąc, Polska poczyniła znaczne postępy w zakresie adopcji bankowości cyfrowej – bankowości mobilnej, portfeli cyfrowych, płatności natychmiastowych. Polacy są otwarci na zarządzanie swoimi finansami online i chętnie korzystają z platform fintechowych, takich jak Raisin, zwłaszcza w porównaniu z innymi rynkami, na których tradycyjna bankowość nadal odgrywa większą rolę. Wprowadzenie zagranicznych banków na polski rynek kilkadziesiąt lat temu, choć niektórzy mogą twierdzić, że z mieszanym sukcesem, przynajmniej zostawiło Polakom świadomość banków, których centrala macierzysta znajduje się poza Polską.
Najpopularniejszym produktem w Polsce są konta oszczędnościowe, a jeśli chodzi o lokaty terminowe, to najczęściej wybierane są takie na trzy i sześć miesięcy. Na innych rynkach, na których działamy, klienci preferują lokaty na 12 miesięcy. Unikatową cechą klientów w Polsce jest to, że oczekują, iż lokaty terminowe będą mogły być rozwiązane przedwcześnie (nawet z utratą odsetek). To wpływa na banki w zakresie planowania kapitałowego i ofert (w tym stóp procentowych). Skutkuje to także tym, że klienci otwierają średnio ponad dwukrotnie więcej produktów depozytowych niż klienci na innych rynkach strefy euro – być może na wypadek, gdyby trzeba było wcześniej wypłacić część pieniędzy.
No i średni wiek oszczędzających na naszych rynkach w Europie Zachodniej jest o kilka lat wyższy niż w Polsce, podobnie jak kwota, którą starsi oszczędzający inwestują. Mieszkańcy zachodniej Europy po II Wojnie Światowej mieli więcej możliwości gromadzenia bogactwa pokoleniowego w ramach systemu kapitalistycznego. Na platformie Raisin w Polsce obserwujemy więcej przedstawicieli młodszego pokolenia i staramy się dostosować ofertę do ich celów oszczędnościowych.
W których krajach banki najchętniej współpracują z Raisin i z czego to wynika? Czy są kraje, w których banki chętniej niż w innych miejscach na świecie otwierają się na taki sposób oferowania depozytów?
Raisin współpracuje z różnorodnymi partnerami, od wyspecjalizowanych banków po większych graczy, takich jak Klarna, Aldermore czy spółki zależne grupy Credit Agricole. W Niemczech Raisin współpracuje również z szerokim spektrum lokalnych banków spółdzielczych. Raisin współpracuje z firmami takimi jak Deutsche Bank w Niemczech czy Aviva w Wielkiej Brytanii, oferując klientom produkty oszczędnościowe innych banków na swoich platformach. To tylko przykład, Raisin ma znacznie więcej partnerstw.
Patrząc na nasze platformy w Unii Europejskiej, najlepsze oferty zazwyczaj pochodzą z krajów skandynawskich, Francji, Włoch i Estonii. Te kraje nie stosują podatku u źródła. Mimo że podatek u źródła nie jest wcale skomplikowany, niektórzy oszczędzający uważają go za obciążenie.
Poza tym wszystko sprowadza się do stóp procentowych. Jeśli bank we Francji może pozyskać tańsze środki finansowe, zwłaszcza środki depozytowe detaliczne, od niemieckich oszczędzających – niezależnie od tego, czy samodzielnie, czy za pośrednictwem kanałów takich jak Raisin – dlaczego nie miałby tego zbadać? Zespół skarbowy takiego banku, odpowiedzialny za pozyskiwanie pieniędzy, będzie chciał zminimalizować koszty pozyskania środków, niezależnie od tego, czy jest to bank z małego miasteczka, czy globalna instytucja finansowa.
Co czeka banki w ciągu najbliższych dziesięciu lat? Co z branżą fintech?
W ciągu ostatnich pięciu lat sektor bankowości cyfrowej odnotował znaczący wzrost napędzany postępem technologicznym i zmianami w zachowaniach konsumentów. Wielu Europejczyków ma teraz bank cyfrowy lub produkt bankowy w kieszeni, a ten trend rozprzestrzenia się także na rynki wschodzące. Bankowość cyfrowa jest dostępna dla każdego, kto ma dostęp do internetu, niezależnie od lokalizacji. Usługi są szybkie, a uwierzytelnianie w wielu aplikacjach często odbywa się za pomocą sztucznej inteligencji. Transakcje, w tym pożyczki i inwestycje, mogą być realizowane w ciągu kilku minut.
Tradycyjne banki będą przyjmować i dostosowywać się do tych zmian. AI odegra tu znaczącą rolę, ponieważ banki będą wykorzystywać ją do oferowania spersonalizowanych usług bankowych na podstawie zachowań finansowych klientów. Dynamiczna ocena ryzyka, zarządzanie aktywami, prognozowanie finansowe i wykrywanie oszustw nie będą już przeprowadzane w osobnych systemach, ale zostaną zintegrowane z zaawansowaną, scentralizowaną sztuczną inteligencją. Tak zaawansowana AI będzie w stanie przewidywać i reagować na ruchy rynkowe, zachowania klientów i zmiany regulacyjne w czasie rzeczywistym.
Jak Raisin widzi perspektywy rozwoju swojej działalności? Jak widzicie ewolucję europejskiego klienta? Czy on się zmienia w coraz bardziej niestabilnych czasach? Czy rozważacie wprowadzenie do oferty innych produktów niż bankowe depozyty terminowe?
Celem Raisin jest zapewnienie łatwego dostępu do różnych produktów oszczędnościowych w całej Europie, oferując klientom bezpieczny i wygodny sposób na oszczędzanie pieniędzy. Naszym celem jest udostępnienie tej oferty jeszcze większej liczbie konsumentów, pomagając im maksymalizować oszczędności przy minimalnym wysiłku.
Raisin prowadzi własne platformy pod marką WeltSparen w Niemczech i Austrii oraz Raisin w Polsce, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Francji i USA. Oprócz produktów oszczędnościowych, firma oferuje w Niemczech inwestycje oparte na ETF-ach, produkty emerytalne oraz inwestycje w kryptowaluty. Szybko rozszerzamy działalność na kolejne rynki.
Pierwsza nasza platforma została uruchomiona w grudniu 2013 r. Osiągnięcie 10 mld euro euro aktywów zajęło nam ok. pięć lat. Kolejnych 10 miliardów euro – już tylko 2,5 roku. W grudniu 2022 r. mieliśmy już 30 mld euro aktywów, zaś obecnie – niespełna dwa lata później – zarządzamy ponad 60 miliardami euro.
Do tej pory pomogliśmy klientom zaoszczędzić ponad 2 miliardy euro w odsetkach, oferując znacznie wyższe oprocentowanie w porównaniu do średnich rynkowych stóp procentowych. Niezależnie od cyklu gospodarczego, więcej możliwości i wygody w codziennych oszczędnościach to kierunek, w którym Raisin będzie nadal wspierać swoich klientów.
Czy firma ma w planach oferowanie depozytów w walutach innych niż złote i rozszerzenie oferty o inne banki?
Działania Raisin w Polsce są zgodne z naszą misją, która polega na zwiększeniu liczby banków na platformie oraz oferowaniu szerszej gamy produktów oszczędnościowych, w tym kont oszczędnościowych i wieloletnich lokat terminowych. Obecna oferta obejmuje wyłącznie produkty w złotych, jednak zawsze bierzemy pod uwagę możliwości wprowadzania rozwiązań, które przyniosą największą wartość zarówno naszym klientom, jak i partnerom bankowym.
Dziękuję za rozmowę.
Przeczytaj też: Kiedy przychodzi ten moment, że jesteś już gotowy do lokowania części oszczędności za granicą? Pięć warunków, od których to zależy
Przeczytaj też: Depozyt jak czekoladowe jajko z niespodzianką: nigdy nie wiesz, na jakie oprocentowanie „zasłużysz”. Konkurencja z zagranicy potrzebna od zaraz?
Przeczytaj też: Jak lokować oszczędności w bankach, by wycisnąć najwięcej odsetek? Wybór strategii oszczędzania może mieć wpływ na zarobek
——————————–
ZAPROSZENIE [MATERIAŁ PROMOCYJNY RAISIN]
Przetestuj, jak działa geograficzna dywersyfikacja oszczędności za pomocą niemieckiej platformy Raisin, która łączy polskich oszczędzających z instytucjami finansowymi z innych krajów. A więc wypełnia lukę pomiędzy Polakami a całą siecią europejskich banków. Platforma pozwala klientom na deponowanie środków bez konieczności ponownego potwierdzania tożsamości czy też uzyskiwania dostępu do oddzielnej platformy dla każdego banku, tym samym usprawniając cały proces oszczędzania.
HoistSpar – instytucja, która jako pierwsza dołączyła do polskiej platformy Raisin – oferuje bezpieczne konta depozytowe w Szwecji, Niemczech, Polsce i Wielkiej Brytanii. HoistSpar jest częścią Hoist Finance AB, giełdowej spółki finansowej z siedzibą w Sztokholmie. Depozyty powierzone HoistSpar, w tym przychody z odsetek, są prawnie chronione przez szwedzki Bankowy Fundusz Gwarancyjny do kwoty 1 050 000 koron szwedzkich (SEK) na klienta i na bank (równowartość ok. 400 000 zł).
Załóż bezpłatne konto w Raisin tutaj, a potem złóż zlecenie utworzenia lokaty, przelej pieniądze i przetestuj nową platformę do europejskiego oszczędzania dostępną w Polsce. Dywersyfikacja oszczędności jest dla każdego.
——————————–
Niniejszy artykuł jest częścią cyklu edukacyjnego dotyczącego zarządzania oszczędnościami, którego Partnerem komercyjnym jest niemiecki fintech Raisin oferujący w Polsce depozyty w zagranicznych bankach.

zdjęcie: prywatne archiwum autora

