16 stycznia 2021

Co wspólnego ma rekordowo drogi Bitcoin z prezesem NBP? Więcej niż wam się wydaje. Adam Glapiński – na straży gotówki oraz naszej prywatności – postraszy „krypto”?

Co wspólnego ma rekordowo drogi Bitcoin z prezesem NBP? Więcej niż wam się wydaje. Adam Glapiński – na straży gotówki oraz naszej prywatności – postraszy „krypto”?

Powtarzane co i rusz wypowiedzi prezesa NBP o tym, że będzie stał na straży gotówki i nie pozwoli na jej podkopywanie przez jakieś-tam nowoczesne cyfrowe wymysły, mogą dowodzić dwóch rzeczy: albo Adam Glapiński jest bardziej konserwatywny, niż nam wszystkim się wydawało, albo myśli bardziej perspektywicznie, niż nam się wydawało. W obu przypadkach byłaby to dobra wiadomość. A rekordowe notowania Bitcoina dodatkowo to potwierdzają. Co ma wspólnego Bitcoin z prezesem NBP? Oj, więcej, niż wam się wydaje…

Ostatni rok przyniósł bezprecedensową potyczkę na rynku płatności. COVID-19, który zaatakował świat i zmusił nas do „bezkontaktowości”, stał się wodą na młyn dla promotorów obrotu bezgotówkowego. Pojawiły się hipotezy, że przekazywanie z rąk do rąk gotówki jest niebezpieczne (co potem zostało zdementowane przez WHO), a w sklepach masowo spotyka się wywieszki „rekomendujemy płatność bezgotówkową”. Prezes NBP już się z tego powodu raz wkurzył.

Zobacz również:

Z drugiej strony w Polsce bezprecedensowo wzrosła również wartość wyemitowanych przez NBP banknotów. Podział między pieniądzem bezgotówkowym (trzymanym na kontach bankowych i obracanym za pośrednictwem przelewów) a gotówkowym (banknoty i monety) zawsze jest wynikiem popytu – jeśli ludzie wypłacają więcej kasy z bankomatów i kas bankowych, to banki komercyjne zamawiają w NBP więcej gotówki i on ją drukuje.

W ciągu roku wartość pieniądza gotówkowego w gospodarce zwiększyła się aż o 35%, a w bardziej wymiernych wartościach – o 80 mld zł, osiągając wartość 320 mld zł.

Paradoksalnie ludzie uznali, że to gotówka jest najbardziej bezpiecznym sposobem przechowywania ich oszczędności w kryzysowych czasach. Co ciekawe: nie widać, żeby wzrosła liczba transakcji z udziałem gotówki, ona po prostu leży jako sposób tezauryzacji. NBP poprosił nawet operatorów bankomatów, żeby wkładali do swoich urządzeń banknoty 500-złotowe.

Jakie jest saldo tej gry? Wygląda na to, że pandemia COVID-19 mimo wszystko trochę osłabiła frakcję „gotówkową”, bo liczba wypłat bankomatowych oraz bankomatów ustawionych na ulicach systematycznie spada. Kto używał do tej pory tylko gotówki, to nadal jej używa, a kto używał wyłącznie pieniądza bezgotówkowego – tym bardziej go teraz używa. Bardziej „bezgotówkowa” stała się być może frakcja hybrydowa, czyli ci, którzy używali gotówki i „bezgotówki” jednocześnie.

Prezes NBP na straży naszej prywatności. Kto by się spodziewał? Zapowiada… banknot 1000-złotowy

W obronie gotówki po raz kolejny stanął w piątek Adam Glapiński, prezesa NBP. Na pierwszej od wielu miesięcy konferencji prasowej – niestety w trybie zdalnym – trwającej chyba ponad dwie godziny, po raz kolejny zaznaczył, że bez dużego udziału transakcji gotówkowych nie wyobraża sobie polskiej rzeczywistości.

„Jeden z priorytetów działalności NBP dotyczy zapewnienia pełnej akceptacji i dostępności banknotów monet, co nie ma obecnie miejsca”

– powiedział szef NBP, dając do zrozumienia, że lobby bezgotówkowe zapędziło się zbyt daleko, gdy zdarzają się sytuację, iż w sklepie nie można zapłacić gotówką, bo sprzedawca uważa, że jedyną dostępną formą zapłaty powinna być karta albo płatność mobilna, czyli za pomocą smartfona.

„Pilnujemy, żeby kilkadziesiąt procent obrotu pieniężnego w Polsce odbywało się za pośrednictwem gotówki. Owszem, wiemy, że organy ścigania i walczące z szarą strefą wolałyby, żeby wszystkie transakcje były „w cyfrze”. Da się wtedy ustalić kto, kiedy i co kupował oraz z kim wtedy był. Obrót gotówkowy i bezgotówkowy to konkurencja między wygodą, wolnością a bezpieczeństwem – uważam, że z tym bezpieczeństwem zaszliśmy już za daleko i gotówka jest tym ostatnim obszarem, którego trzeba bronić, żebyśmy zachowali prywatność”

– powiedział Glapiński. I trochę ponarzekał na to, że wszyscy za mało się cieszą z wprowadzenia do obrotu kilka lat temu – a ostatnio też do bankomatów – banknotu 500-złotowego.

„Od połowy 2017 r. do obrotu trafiło 46,5 mln banknotów 500-złotowych. W tym aż 20 mln od marca do grudnia 2020 r. Ten banknot poprawia możliwości składowania pieniędzy, więc dobrze nadaje się na kryzysowe czasy. Ale nie wszystkim bankom chciało się przestawiać bankomaty i przyjmować do obsługi banknoty 500-złotowe. Niektóre banki – wśród nich banki Skarbu Państwa – niechętnie przyjmują do obrotu ten nominał. Zupełnie tego nie rozumiem. Uważam, że albo ja w kolejnej kadencji, albo kolejny prezes NBP, wprowadzi do obrotu banknot 1000-złotowy. I nie będzie to miało nic wspólnego z inflacją, bo ta w Polsce jest bardzo niska”.

Powracająca wizja prezesa NBP

To nie pierwsze głośne wystąpienie prezesa NBP w obronie gotówki. Kilkanaście tygodni temu mniej więcej to samo mówił w gronie „gotówkowców”, czyli na kongresie zorganizowanym przez branżę obsługi gotówki. Wtedy przemówił tak stanowczo, że jego wypowiedzi przetoczyły się nawet – rzecz niespotykana – przez ogólnopolskie telewizje i to niekoniecznie w programach biznesowych.

tak jest samcik orłowski

tak jest samcik morozowski

Miałem też w tym swój skromny udział i powiem szczerze – mocno gryzłem się w wargi, żeby nie przyznać, że to wystąpienie prezesa NBP wywarło na mnie piętno, którego nie umiem z siebie zmyć. Przypomnę pokrótce, co wtedy mówił prezes NBP:

„My, jako Polacy, zawsze staliśmy na straży wolności. Eliminacja gotówki, prowadzona w ramach forsowania ekonomii bezgotówkowej, nie sprzyja poszerzaniu i wzmacnianiu wolności jednostki, generuje ryzyka dla wolności i bezpieczeństwa państw”.

Prezes NBP powiedział wtedy, że wspiera cyfrowe sposoby płatności, jednak nie zapomina o podstawie, dającej nam wolność – gotówce. I o tym, że gotówka musi podlegać „specjalnej ochronie”.

„NBP broni gotówki przed intencjonalnym i wprowadzanym na siłę obrotem bezgotówkowym. Gotówka jest i będzie jednym z filarów utrzymania wolności konsumenta w zglobalizowanym świecie”.

Na miejscu ministra finansów bym się zaczął zastanawiać, o co temu gościowi chodzi? Przecież rząd wychodzi ze skóry, żeby ograniczyć szarą strefę, żeby każda złotówka przepływająca z punktu A do punktu B była rejestrowana i opodatkowana. Aż tu nagle prezes NBP wychodzi i opowiada o „specjalnej ochronie” gotówki i że ktoś „intencjonalnie” chce ją zniszczyć?

Czytaj też: Gdzie przechowywać gotówkę? Oto poradnik o domowych sejfach

Prezes ma wizję, czy tak mu się po prostu powiedziało?

Możliwości są dwie: albo prezes Adam Glapiński jest bardziej konserwatywny, niż nam się wszystkim wydaje (pamiętacie, jak opowiadał o tym, że NBP ma „niezmierzone ilości gotówki”?) i najzwyczajniej w świecie obawia się dominacji elektronicznych form pieniądza, albo… wykazał się wizją tak dalekosiężną, że nawet ja gotów byłbym go podziwiać.

Ta dalekosiężna wizja prezesa Adama Glapińskiego polegać miałaby na tym, iż trzeba bronić gotówki, żeby nie zastąpiła jej… cyfrowa gotówka, ale będąca już poza kontrolą banków centralnych.

Nie ulega wątpliwości, że obrót bezgotówkowy – przelewy, płatności kartą, przekazy peer-to-peer z telefonu na telefon – jest bardzo wygodny. Nie ulega też wątpliwości, że nie daje anonimowości. Nawet biorąc z banku głupią kartę przedpłaconą musimy się wylegitymować imieniem, nazwiskiem i innymi danymi.

Ludzie zaś nie odpuszczą anonimowości. Co więcej, są coraz bardziej świadomi, z czym wiąże się obrót bezgotówkowy. Z drugiej strony bankom „skończył się” (z powodu polityki zerowych stóp procentowych, prowadzonej przez NBP) model biznesowy oparty na marży odsetkowej i muszą przestawić się na ten, który opiera się na prowizjach oraz wyciskaniu, ile się da z danych klienta. To wyciskanie klienci zauważą i go nie polubią.

To oznacza nieuchronne poszukiwanie prywatności w transakcjach finansowych. Jeśli nie da jej gotówka tradycyjna, to ludzie pobiegną w kierunku gotówki cyfrowej, czyli pieniądza opartego na technologii blockchain. Dziś jeszcze takie „pieniądze” mają wiele wad – niestabilną wartość, brak sieci akceptacji w realnym świecie i stosunkowo mniejszą ergonomię. No i brak wiarygodnego emitenta.

Ale gwarantują prywatność: przekazując Bitcoin ze smartfona na smartfon nie muszę nigdzie się rejestrować, pokazywać dowodu osobistego, transakcja jest anonimowa. Przekazuję ze smartfona na smartfon cyfrowy banknot, którego znakiem wodnym jest technologia kryptograficzna.

Gigantyczne ostatnio zainteresowanie Bitcoinem i jego najwyższe w historii notowania zdają się potwierdzać, że dążenie do prywatności obrotu pieniędzmi narasta – choć przecież Bitcoin drożeje głównie dlatego, że jest narzędziem spekulacji (większość Bitcoinów jest skupowana nie po to, by zawrzeć nimi prywatną transakcję – niekoniecznie legalną, lecz po to, by później je drożej odsprzedać).

Załóżmy, że któraś z technologicznych korporacji stworzy pieniądz podobny do tradycyjnego, ale oparty na technologii blockchaian. Będzie to pieniądz prywatny (tak jak Bitcoin), ale anonimowy i wiarygodny. Czy ludzie, nie mając innej możliwości ochrony swojej prywatności, nie pójdą za takim pieniądzem? Próba jego stworzenia już była (Libra od Facebooka), ale została storpedowana przez branżę tradycyjnych finansów, czyli Visę, Mastercard i Paypal.

Głęboka mądrość prezesa NBP? A może tylko głęboki konserwatyzm?

To, co robi prezes NBP, ma w sobie głęboką mądrość. On broni fizycznej gotówki, a także anonimowego obrotu pieniądzem przed ekspansją obrotu bezgotówkowego, ale tak naprawdę broni pieniądza „oficjalnego” przed ekspansją pieniądza prywatnego, na który banki centralne nie będą miały wpływu, ani nie będą miały nad nim żadnej kontroli.

Dopóki ludzie mają możliwość trzymania i obracania gotówką, mniej wygodny pieniądz cyfrowy (np. Bitcoin) pozostanie niszowy – chyba, że obrót nim w realnym świecie stanie się równie wygodny, tani i uniwersalny jak płacenie kartą (są już systemy będące „przedłużaczem” kryptowalut do tradycyjnych kart). A dopóki cyfrowy prywatny pieniądz będzie niszowy, banki centralne będą nadal miały wpływ na gospodarkę.

Niektóre banki centralne biorą udział w projektach mających na celu wprowadzenie oficjalnej cyfrowej gotówki. Nota bene my też taką cyfrową gotówkę mamy, nazywa się Billon. Ale NBP nie bierze udziału w tych pracach. Najwyraźniej postanowił się skupić na obronie gotówki, jak długo się da.

Całe wystąpienie prezesa NBP w obronie gotówki znajdziecie pod tym linkiem

Subscribe
Powiadom o
18 komentarzy
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze
BdB
9 miesięcy temu

Bo im dłużej będzie istnieć złoty tym dłużej będzie można nim manipulować, tj. drukować, dewaluować, zmieniać stopy itd. Dlatego czy popularyzacja kryptowalut czy przyjęcie euro nie są na rękę partii władzy i jej aparatczykom.

stary
9 miesięcy temu
Reply to  BdB

Taaa, bo euro wcale nie jest dewalouwane i drukowane.

BdB
9 miesięcy temu
Reply to  stary

Drukowane jest, ale silnej waluty nie boli jak jest drukowana. Dewaluowane nie jest. Pisowskim partyjniakom tylko o to chodzi z „niezaleznoscia” by manipulowac zlotym tak jak to robia przez RPP i NBP.

~marcin
9 miesięcy temu
Reply to  stary

Pewnie jest, tylko kto inny (nie Polska) o tym decyduje.

BdB
9 miesięcy temu
Reply to  ~marcin

Pewnie? Wystarczy spojrzeć na wykres głównej pary walutowej tj. USD i EUR.

Andrzej
9 miesięcy temu
Reply to  BdB

Tak jakby krypto nie można byłoby sterować ;).

gosc
9 miesięcy temu

1) Jeśli chodzi o straszenie kryptowalutami to polecam ostrzeżenia regulatora z Wielkiej Brytanii: FCA warns consumers of the risks of investments advertising high returns based on cryptoassets https://www.fca.org.uk/news/news-stories/fca-warns-consumers-risks-investments-advertising-high-returns-based-cryptoassets „If consumers invest in these types of product, they should be prepared to lose all their money.” 2) W tym tygodniu natknąłem się na informację, że Bitcoin wcale nie jest aż tak anonimowy. Opinie najbardziej anonimowej kryptowaluty ma Monero. Monero (XMR) – The Most Anonymous Cryptocurrency https://tokeneo.com/monero-xmr-the-most-anonymous-cryptocurrency/ 6 Private Cryptocurrencies https://www.investopedia.com/tech/five-most-private-cryptocurrencies/ 3) Wczoraj oglądałem recenzję mailbox.org – niemiecki dostawca poczty elektronicznej. Autor stwierdził, że co prawda nie można płacić kryptowalutami jak u… Czytaj więcej »

Hh hh
9 miesięcy temu
Reply to  gosc

No i to jest ciekawy komentarz.

Andrzej
9 miesięcy temu
Reply to  gosc

Przecież krypto jest po to żeby dalej golic tak jak na forex itd. Kolejny narzędzie aby bogaci byli bogatsi a biedni żeby mieli złudzenie że mogą się odbić od dna ;).

Adam S.
9 miesięcy temu

Największym ryzykiem jakie wiele osób podejmuje w dzisiejszych czasach jest brak ekspozycji na bitcoina.

Waluty fiat są szmacone na potęgę i wiadomo jak to się skończy (słowo na „h” i nie jest to „h..owo” – tak, wiem że inne „h” :)).

Marek
9 miesięcy temu

tylko jakie to ma znaczenie jeśli teraz większość bankomatów wypłaca podczas jednej transakcji maksymalnie 1 tys zł. bankomaty santander potrafią wypłacić 3 tys zł. a bank za wypłatę gotówki w oddziale pobiera prowizje. za to niech się w końcu wezmą.

Krzysztof
9 miesięcy temu
Reply to  Marek

W bankomatach, z których korzystałem limit dotyczył liczby banknotów i zazwyczaj było to 20 szt. choć trafiłem też na 15, a nie wartości transakcji.

Grzegorz
9 miesięcy temu

1) Obrona gotowki, jako obrona anonimowości obywatela – to ma sens. Spójrzmy na USA (niektóre stany), gdzie w dalszym ciągu bardziej się ceni gotówke, którą się posiada, niż zapis cyfrowy w banku (płatnosci karta itp).
2) Zarówno za firmą państwową, jak i prywatna, stoją ludzie, którzy chcą zrealizować swoje cele lub dobro rozumiana na swój sposób
3) Z powyższych powodów (między innymi) „madrzjsi” od nas odeszli od fizycznego złota – żeby było łatwiej, szybciej itd… czyli z podobnych przyczyn, co „waluty” cyfrowe 😉

Krzysztof
9 miesięcy temu

Walka o gotówkę Glapińskiego godna pochwały, tylko znając ten rząd widzę drugie dno mianowicie przygotowanie obywateli do wysokich kwot i banknotów, za chwilę będziemy płacić za bochenek chleba 100 zł, znowu będziemy milionerami. Pamiętam jak guma Turbo kosztowała 1000 zł

Escaaltor
8 miesięcy temu

Czy naprawdę nie można wysilić się na obiektywizm i szersze patrzenie a wyłącznie wg retoryki „jeżeli robi to PIS to na pewno jest złe”? Pan Samcik de facto pochwalił w tekście walkę o gotówkę. Jednakże „lekkomyślnie” wskazał, że kryptowaluta jest super i gwarantuje anonimowość. Obrót gotówką każdy zwykły człowiek rozumie i wie z czego wynika jej anonimowość. Tak samo ze złotem. A kto ze zwykłych ludzi wie jak funkcjonuje kryptowaluta i w jaki konkretnie sposób gwarantuje anonimowość? Bez jednoznacznej obpowiedzi na to pytanie jest szalenie niebezpiecznie wierzyć bezkrytycznie w kryptowaluty. Tu chodzi i o nasze pieniądze i anonimowość/wolność – bądźmy… Czytaj więcej »

Adam
6 miesięcy temu

Bitcoin to nie pieniądz. To hedge przeciwko inflacji, nowe store of value, złoto w wersji 2.0

Prol
5 miesięcy temu

Pieniądze można wymienić. Dać, przyjąć.

Subiektywny newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślę ci powiadomienie o najważniejszych tematach dla twojego portfela. Otrzymasz też zestaw pożytecznych e-booków. Dla subskrybentów newslettera przygotowuję też specjalne wydarzenia (np. webinaria) oraz rankingi. Nie pożałujesz!