6 lutego 2021

Zamieszanie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji. Są roszczenia o dopłaty do zasiłków 500+ i… o przeliczenie emerytur. Będzie armageddon?

Zamieszanie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji. Są roszczenia o dopłaty do zasiłków 500+ i… o przeliczenie emerytur. Będzie armageddon?

Czy rodzice mają prawo domagać się od państwa dopłat do świadczenia 500+ za okres 9 miesięcy ciąży? Czy możemy żądać ponownego wyliczenia wysokości emerytury? Trybunał Konstytucyjny, wydając wyrok w sprawie aborcji, usankcjonował, iż życie i związana z nim podmiotowość prawna człowieka zaczyna się nie w chwili narodzin, a w momencie zapłodnienia. Czy wszyscy jesteśmy o 9 miesięcy starsi? Co z prawem do prawa jazdy, albo z prawem do dowodu osobistego, czy do uczestnictwa w wyborach? Prawnik wyjaśnia, jaki może to mieć wpływ na nasze życie

Jeden z pierwszych filmów Woodie Allena „Bananas” jest satyrą na rządy w tzw. republikach bananowych. Rzecz dzieje się w fikcyjnym San Marcos. Jesteśmy świadkami obalenia wojskowej dyktatury przez komunistyczną partyzantkę. Ich przywódca podczas swojego pierwszego publicznego wystąpienia ogłasza trzy dekrety. Pierwszy wprowadza obowiązek zmiany bielizny co pół godziny. Zgodnie z drugim, oficjalnym językiem w San Marcos staje się język szwedzki. Trzecie zarządzenie nowej władzy powoduje, że wszystkie dzieci poniżej 18. roku życia automatycznie mają 18 lat.

Zobacz również:

Śmieszne i absurdalne, ale to tylko film. Czy jednak trzeci dekret z „Bananas” dotyczący wieku właśnie został wprowadzony w Polsce? Chodzi o wyrok i uzasadnienie Trybunału Konstytucyjnego kierowanego przez Julię Przyłębską w sprawie aborcji, który de facto nadaje podmiotowość prawną płodowi w momencie zapłodnienia.

Część prawników podkreśla co prawda, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy prawnej, ponieważ niektórzy sędziowie w nim orzekający zostali wybrani w sposób wadliwy. Ale środowisko lekarskie nie zamierza ryzykować, np. Szpital Bielański w Warszawie poinformował, że po ogłoszeniu uzasadnienia do wyroku nie będzie dokonywał aborcji ze względu na wady letalne płodu.

Czytaj też: Aborcja rozpala emocje. Idźmy w technologie, a nie w Średniowiecze

Po wyroku w sprawie aborcji: rodzice wnioskują o dopłaty do 500+

Konsekwencją wyroku jest nie tylko całkowity zakaz aborcji, a co za tym idzie, należy spodziewać się rozwoju podziemia aborcyjnego czy aborcyjnej turystyki (o tym, ile kosztuje aborcja za granicą pisaliśmy w tym felietonie). Ale czy skutki wyroku może odczuć każdy z nas? Czy teraz powinniśmy do naszego wieku dopisać 9 miesięcy, czyli okres, kiedy rozwijaliśmy się w łonie matki?

W mediach społecznościowych pojawia się coraz więcej inicjatyw, które – a przynajmniej tak mi się wydawało – miały ośmieszyć zastosowaną przez TK logikę. Kilka dni temu poseł Lewicy Marek Rutka, powołując się na wyrok TK, wystąpił o dopłatę w ramach świadczenia 500+ dla swojej córki. Rutka napisał:

„Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w sprawie sygn. akt K1/20, w imieniu małoletniej córki Ingi Rutki, wnoszę o dopłatę do świadczenia 500 +, w wysokości odpowiadającej dziewięciu miesiącom, tj. od września 2019 do maja 2020, czyli daty narodzin córki.”

Powołał się na konkretny fragment uzasadnienia:

„Życie ludzkie, byt człowieka zaczyna się od chwili poczęcia; nawet jeżeli w pewnej fazie rozwoju życie człowieka zależy od życia matki, od organizmu matki, dziecko poczęte nie może być traktowane jedynie jako fragment organizmu matki – jest bytem, podmiotem odrębnym wobec matki”

Dlatego – argumentował Rutka – skoro byt człowieka zaczyna się od chwili poczęcia, a świadczenie 500+ przysługuje na każde dziecko do osiągnięcia 18. roku życia, niezależnie od dochodu, można poprosić poprosił o dopłatę 4.500 zł, czyli świadczeń 500+ za okres 9 miesięcy. Pisma z żądaniem dopłat wysyłają do ZUS również emeryci, bo zgodnie z tokiem myślenia zastosowanym przez Trybunał Konstytucyjny np. wcześniej powinni nabyć uprawnienia emerytalne.

Przeczytaj też: Ile kosztuje aborcja w zagranicznej klinice? Czy nadchodzące ograniczenia mogą wydrenować portfele kobiet (rodzin), które podejmą decyzję o usunięciu ciąży?

Zmienia się definicja, zmieniają się prawa i obowiązki

Zdaję sobie sprawę, że tego typu inicjatywy można podczepić pod zjawisko „trollingu”. Ale jeśli spojrzymy na sprawę bardzo poważnie, trzymając się litery prawa, okazuje się, że wyrok może mieć konsekwencje dla naszego życia. Tak przynajmniej uważa dr hab. Mariusz Bidziński, prof. Uniwersytetu SWPS i radca prawny w kancelarii Chmaj i Wspólnicy. Jego zdaniem, składane przez obywateli wnioski nie są „trollowaniem” systemu, a jedynie efektem wyrażonej przez Trybunał koncepcji i przyjętej definicji.

„Ustawodawca musi mieć to na względzie i tak samo jak obywatele musi przestrzegać wyroków i stosować się do nich. Ustawodawca obecnie musi bezwzględnie dostosować cały system prawny do treści tego wyroku. Przyjęta w treści uzasadnienia definicja zmienia bowiem sposób rozumienia powstania praw i obowiązków w wielu obszarach prawnych”

– mówi Bidziński. Co konkretnie?

„Po pierwsze implikuje konieczność określenia prawidłowego wieku wszystkich osób urodzonych w Polsce. Przyjmując, iż datą de facto uzyskania wszelkich uprawnień jako dziecka – człowieka jest data poczęcia, to niezbędnym jest weryfikacja daty urodzenia, daty od kiedy powstaje obowiązek szkolny, daty od kiedy powstaje obowiązek szczepień, w którym miesiącu życia. Wykonanie niektórych szczepionek przy obecnym brzmieniu przepisów wymagałoby bowiem wykonywania ich na płodzie”

Zdaniem Mariusza Bidzińskiego, wyrok wpływa też na uprawnienia wynikające z prawa spadkowego, być może również na fakt, iż osoby dotychczas uznawane za nieletnie wcale takimi nie były, w szczególności np. nie doszło do zbliżenia osób nieletnich, albo zakazano wejścia w związek małżeński osobom pełnoletnim. Słowem – 9 miesięcy robi ogromną różnicę w wielu aspektach naszego życia.

Wyrok wpływa nie tylko na prawo cywilne, ale też karne, rodzi skutki w przypadku uprawnień związanych ze wsparciem z systemu 500+ oraz emerytury.

„Niezbędnym zatem będzie przeliczenie wszystkich uprawnień emerytalnych, jak również wypłata zaległych należności z puli 500+. Te wszystkie aspekty, których jest wiele więcej, nie mogą być traktowane jako złośliwość czy inna forma nielegalnego działania ze strony obywateli. Skoro obywatele mają obowiązek stosować się do obowiązujących przepisów, to tym bardziej też mają prawo czerpać z niech te świadczenia, które zostały określone w poszczególnych normach prawnych”

– podkreśla Mariusz Bidziński.

Czytaj też: Strajk Kobiet, czyli tysiące na ulicach. Ile musiałoby „zastrajkować”, żeby gospodarka do odczuła? Liczymy!

Czytaj też: Gigantyczna afera wokół mBanku. Gdy wsparł Strajk Kobiet, zalała go fala hejtu. Czy na dłuższą metę bank na tym zamieszaniu straci, czy… skorzysta?

Sytuacja patowa i niebezpieczna

Co z wnioskami np. o dopłaty do świadczenia 500+ zrobią teraz urzędnicy, albo jak ZUS ustosunkuje się do wniosków o ponowne wyliczenie wysokości emerytury? Z medialnych doniesień wynika, że urzędnicy przyjmujący takie wnioski są „lekko skonfundowani”, bo problem śmierdzi absurdem na kilometr. Prędzej czy później nad sprawą będzie musiał pochylić się sąd.

Czy jest jakieś wyjście z tej dziwacznej sytuacji? Zdaniem mojego rozmówcy, receptą mogłoby być jedynie szybkie uchwalenie ustawy doprecyzowującej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i unormowanie kwestii w sposób szczegółowy. Na dziś – jego zdaniem – sytuacja prawna jest patowa i niebezpieczna.

Jeśli wśród czytelników niniejszego wpisu są prawnicy, to zapraszamy do fachowej dyskusji. Czy rzeczywiście czeka nas prawniczy i finansowy armageddon po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego?

Źródło zdjęcia: John Moses Bauan/Unsplash

Subscribe
Powiadom o
44 komentarzy
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Przemek
20 dni temu

Dodałbym kwestię pozostawania dzieci bezpaństwowcami pomiędzy poczęciem a narodzinami, wszak (najczęściej) obywatelstwo nabywa się poprzez urodzenie (art. 14 ustawy o obywatelstwie polskim). Może zaraz po poczęciu należy występować z wnioskiem o nadanie obywatelstwa? Albo jeżeli nie, to może jakieś odszkodowanie za nieuznawanie dzieci polskich obywateli Polakami do czasu obowiązkowych narodzin? To brzmi jak dyskryminacja ze względu na wiek (od 0 do ~9 miesięcy od poczęcia). Podejście zapewne musi zależeć od sumień obywateli i obywatelek 😉

Don Q.
19 dni temu
Reply to  Przemek

Celnie, ale sprawa kompkikuje się w przypadku bliźniąt jednojajowych. Skoro życie i związana z nim podmiotowość prawna człowieka zaczyna się w momencie zapłodnienia komórki jajowej, to po podzieleniu takiego zarodka na dwa ciągle będą one jednym podmiotem, jednym obywatelem…
Niestety idzie za tym pojedyncze becikowe i inne pięćsetplusy, a w przyszłości pojedynczy głos wyborczy. Za to miejsce w przedszkolu potrzebne tylko jedno, tak jak wszelkiego rodzaju bilety… Małżeństwa (poligamia zakazana!) czy momentu zgonu wolę już nawet nie rozważać…

Olek
18 dni temu
Reply to  Przemek

Idąc torem myślenia Przemka powinien być zakaz opuszczania kraju przez kobiety w ciąży. Obywatel w brzuchu nie ma paszportu/dowodu osobistego i nie wiadomo czy ojciec wyraził zgodę na taki wyjazd.

Last edited 18 dni temu by Olek
Sebastian
20 dni temu

Skoro wyrok jest katolicki i taki jaki chciał Kościół Katolicki to niech kościół płaci …

BdB
20 dni temu
Reply to  Sebastian

Wyrok wydało państwo i to niech ono płaci. Kościoła można nie lubić, ale przyznać trzeba konsekwencji i dobrze wszystkie kościoły powinny bronić tego w co wierzą. Ale to nie kk wydał ten wyrok tylko TK i koleżanka Jarka.

Anty
18 dni temu
Reply to  BdB

Ale Kościół nie bronił tego w co wierzy, tylko narzucił swój światopogląd wszystkim. Tym, co wierzą inaczej również.

Olek
20 dni temu

Tak się dzieje jak powstają wyroki na zamówienie. 😉
Sytuacja śmieszna i poważna jednocześnie.

Łukasz
20 dni temu

A jest takie powiedzonko: „nie ruszaj gów** bo zacznie śmierdzieć”

Pisiory niepotrzebnie ruszyły coś, co powinno zostać w stanie w jakim było.
Chcieli tematu zastępczego, będą mieli.

Ppp
20 dni temu

Z opiniami trzeba poczekać do pierwszych wyroków. Wiosną 2020 też się wydawało, że „mandaty maseczkowe” trzeba płacić – a kilka miesięcy później wiedza o ich nielegalności stała się wręcz powszechną. Gdyby się okazało, że i tu jest logika – czekają nas kolejne wesołe lata.
2021 – Uchylanie mandatów z 2020 i karanie funkcjonariuszy, którzy je nakładali.
2022 – Walka o pieniądze, jako efekt uboczny orzeczenia TK o aborcji.
Cieszę się na ciekawe widowisko.
Pozdrawiam.

Adam S.
20 dni temu
Reply to  Ppp

Jeszcze odszkodowanie za stres się należy – stres kara za maseczkę, stres że sanepid do tego dowali jeszcze 30 tys. i stres czy sąd okaże się niezawisły.

No i zmarnowany czas na wizytę w sądzie, po minimalnej można to wyliczyć.

Stef
19 dni temu
Reply to  Adam S.

Oraz proces wobec osoby wystawiają cej mandat, za nadużycie władzy lub przekroczenie uprawnień.

Adam S.
20 dni temu

***** ***

BdB
20 dni temu
Reply to  Adam S.

„Lubię PiS?”

EKD
18 dni temu
Reply to  BdB

Pibam jes!

Adam S.
20 dni temu

Czy dzieciom przysługuje wypłata zaległych 2 x 9 emerytur po śmierci rodziców? Do kiedy należy złożyć wniosek (ile lat po śmierci rodziców), aby otrzymać zaległe świadczenie?

Adam S.
20 dni temu

No i rozumiem, że de dodatkowe 9 miesięcy gwałcicielowi Romanowi Polańskiemu nie pomoże, bo laska i by 18 nie miała (tylko co najwyżej 14 lat), no i prawo PL to nie prawo USA.

Dobrze rozumuję?

Wacław
20 dni temu
Reply to  Adam S.

Pomogło by jak by był księdzem, a tak to musi wolność kupić pieniędzmi.

Adam S.
19 dni temu
Reply to  Adam S.

Serio minusy za prawdę o gwałcicielu? Kim wy jesteście zboczeńcy? Artyści koledzy może?

anonymous
18 dni temu
Reply to  Adam S.

Bo to nie tyle gwałciciel tylko żydowski pedofil. Minusy słuszne.

Radek
11 dni temu
Reply to  Adam S.

Skoro zauważyłeś, że „prawo w Polsce, to nie prawo w USA” i że i tak nic się nie zmienia, ale jednak postanowiłeś „zabłysnąć”, to minusy Ci się należą.

BdB
20 dni temu

Oto cała polska klasa polityczna (i bynajmniej nie chodzi o sam PiS i ten wyrok, ale o całe ostatnie „kompromisowe” 28 lat): cały czas zakazywali aborcji w razie „wpadki” – ale nie refundują antykoncepcji, z edukacją seksualną walczą, a młodocianym czy samotnym matkom nie ułatwiają dostępu do pomocy i edukacji pozwalali kobietom wybrać czy chcą rodzić chore dzieci – ale tym bohaterkom, które się na to zdecydowały zamiast je wynagrodzić za „ratowanie życia” dawali głodowe zasiłki, a gdy śmiały zaprotestować to je wraz z dziećmi przepędzali siłą teraz każą rodzić każde nawet śmiertelnie chore dziecko odmawiając jej prawa wyboru –… Czytaj więcej »

Radek
11 dni temu
Reply to  BdB

Przesadzasz, że nic nie dają. Przecież będzie pokój, żeby się wypłakać.

mardom
19 dni temu
Reply to  Andrzej

Temat poruszony, ale w odniesieniu do obecnego prawa. Po wyroku TK należy zmienić prawo dostosowując się do tego wyroku. Wtedy omawiane w artykule tematy będą musiały być inaczej rozpatrywane.

E.G
19 dni temu

Temat należy bezwzględnie pociągnąć dalej . Prawnicy, profesorowie , etycy , dziennikarze , socjolodzy , liczę na was. Nie kończcie tematu bo to „absurd ” , tak teraz wygląda Polska po 5 latach „dobrej zmiany”

Tomasz
19 dni temu

A czy kobieta w ciąży nie powinna płacić dwóch biletów (za siebie i za dziecko) w MPK, PKP czy w kinie i teatrze. A co z filmami od lat 18. Chyba powinna mieć zakaz wstępu, Kolejne propozycje absurdów……

Stef
19 dni temu
Reply to  Tomasz

Obowiązek szkolny, szczepień i wszystko co jest uzależnione od wieku.

Wacław
19 dni temu

Czy teraz kobietę w ciąży pijąca alkohol można karać za udostępnianie go nieletnim? Ta sama sytuacja z fajkami. Czy osoba 25 letnia, popełnia przestępstwo karno skarbowe korzystając z ulgi podatkowej skoro jest 9 miesięcy starsza?

Krzysztof
19 dni temu

Slabi ci prawnicy strasznie, przeciez ustawa o tzw 500 plus mowi o wyplacie srodkow na dziecko po urodzeniu do, 18 roku zycia. W zwjazku z tym wyrok TK niczego nie zmienia… Nalrawde wielu ludzi mogloby sie ofzywac bo sie komprkmituja…

Max
18 dni temu
Reply to  Krzysztof

Wyroki TK mają moc prawotwórczą, wszystkie ustawy niezgodne, należy dostosować do tego wyroku, a nawet wypłacić świadczenia wstecz, gdyż ustawa na mocy której je wypłacano, były niezgodne z Konstytucją. Co wy myślicie, że prawem można się bawić? Nie bez przyczyny, kucharka prezesa miała mierne opinie jako sędzia.

Krzysztof
18 dni temu
Reply to  Max

W jaki sposób wyrok trybunalu zmienic ma ustawe skoro w niej jest mowa o urodzeniu dziecka, jakie ma znaczenie to od kiedy zaczyna sie zycie skoro tu cezura sa narodziny?

krzysztof
17 dni temu

zgadza sie, ale jest tez taki zapis w tym samyum artykule::1. Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych

trudno mowic o zaspakajaniu potrzeb zyciowych i wychowaniu dziecka w lonie matki…zgadza sie?

Leszek
4 dni temu
Reply to  krzysztof

Nie. Może się zdziwisz, ale zwłaszcza potrzeby życiowe są spore. Co do wychowania sprawa dyskusyjna, ale niektórzy twierdzą, że płód w późniejszym stadium rozwoju potrafi wyczuwać emocje matki.

Jakub
18 dni temu
Reply to  Krzysztof

A nawet jak by była wzmianka o narodzeniu w tej ustawie (a nie ma), to sam fakt narodzin następuje w dniu zapłodnienia komórki jajowej a sam poród (zgodnie z interpretacją TK) jest tylko przejściem z jednego środowiska w którym żyje dziecko w inne środowisko.

anonymous
18 dni temu

Panie Macieju, proszę zauważyć że teraz banksterzy będą pobierać zaległe opłaty wraz z odsetkami za 9 miesięcy od byłych użytkowników kont darmowych do 26. roku życia.

Radek
11 dni temu
Reply to  anonymous

Ciekawostka – dużo normalnych banków daje konta za darmo nawet po 26 roku życia. Opłaty siedzą w odsetkach, kredytach, wypłatach z bankomnatów itd.

Krzysiek
18 dni temu

Każdy kij ma dwa końce.
Jeśli chodzi o 500+ to przesunięcie o 9 miesięcy „początku” życia człowieka spowodowałoby z jednej strony roszczenia rodziców o zaległe wypłaty świadczenia (co już się dzieje) ale z drugiej strony MOPS-y pewnie zwróciły by się do rodziców o zwrot świadczeń nienależnych. W końcu dziecko kończyłoby 18 lat o 9 miesięcy wcześniej a więc świadczenia wypłacone na dzieci prawie 18 letnie (poczynając od 9 miesięcy przed 18 urodzinami) musiałyby zostać zwrócone.

Leszek
4 dni temu
Reply to  Krzysiek

Celna uwaga!

Anty
18 dni temu

Dlatego tak ważne jest, aby dobrze się zastanowić co cztery lata, przy kim stawia się krzyżyk.

Łukasz
18 dni temu

To i 18-nastkę będzie można robić 9 miesięcy wcześniej (no chyba, że ktoś jest wcześniakiem to odpowiednio „mniej” wcześnie) więc i kupować oraz pić alkohol 😉

Zbigniew
18 dni temu

Nie jestem prawnikiem, ktoś wie jak do tej sprawy ma się zasada że prawo nie działa wstecz?

Max
18 dni temu
Reply to  Zbigniew

Tu ta zasada nie obowiązuje. Orzeczenie TK nie stanowi nowego prawa, a interpretacje już obowiązującego. Akty prawne niezgodne z orzeczeniem TK, były bezprawne „od początku”, i należy wyrównać straty jakie to prawo spowodowało. Był ostatnio podobny wyrok w sprawie emerytur kobiet z rocznika 53. ZUS musiał wyrównać emerytury oraz wypłacić świadczenia których te kobiety nie otrzymały, przez ustawę niezgodną z Konstytucją. Prawo to nie zabawka, a orzeczenia TK mają fundamentalne znaczenie dla stanowienia prawa w Polsce, dlatego tak ważny był to organ, i dlatego został zaorany przez PIS na samym początku.

Leszek
4 dni temu
Reply to  Max

Był. Niestety.

Subiektywny newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślę ci powiadomienie o najważniejszych tematach dla twojego portfela. Otrzymasz też zestaw pożytecznych e-booków. Dla subskrybentów newslettera przygotowuję też specjalne wydarzenia (np. webinaria) oraz rankingi. Nie pożałujesz!

social-facebook social-feed social-google social-twitter social-instagram social-youtube social-linkedin social-rss top-search top-menu