Jedna mglista zapowiedź wiceprzewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, że szykowane jest ograniczenie inwestorom dostępu do najbardziej ryzykownej formy inwestowania – kontraktów CFD – wywołała krach akcji znanego brokera XTB. Akcje największego biura maklerskiego w Polsce momentalnie załamały się o blisko 20%. Nie bez powodu: choć XTB pozuje na przyjaznego pośrednika w inwestowaniu pieniędzy w ETF-y, zarabia głównie na klientach inwestujących w ultraryzykowne kontrakty CFD, zwykle tracących w ten sposób pieniądze
XTB to największe biuro maklerskie w Polsce. Ponad 80% wszystkich nowych klientów zaczynających przygodę z inwestowaniem, zaczyna ją właśnie z XTB. Powody są dwa. Pierwszy to bardzo wygodna i przyjazna aplikacja do inwestowania, do której nowy klient szybko się przyzwyczaja. A drugi to ogromne wydatki na marketing. Pod tym względem XTB „nakrywa czapką” wszystkie inne biura maklerskie w Polsce razem wzięte. Dlatego wśród ludzi myślących o inwestowaniu aplikacja XTB staje się opcją pierwszego wyboru.
- Czy kapitał może się pięknie zestarzeć? Może… powinien? Sprawdzam, jak zbudować inwestycje, które zarabiają na trendach demograficznych [POWERED BY SAXOBANK]
- Unicredit namalował portret polskiego (przyszłego) inwestora. Ile osób jest gotowych pójść z pieniędzmi na rynek i jak chcą to zrobić? [POWERED BY UNICREDIT]
- Saveback kontra cashback: płacisz kartą, a drobne same płyną na giełdę. Czy to sposób na inwestowanie bez strachu? Plusy i minusy finansowej innowacji [POWERED BY TRADE REPUBLIC]
Kłopot w tym, że XTB oferuje armii 3,1 mln swoich klientów (w tym 1,7 mln aktywnych, czyli wykonujących transakcje) nie tylko możliwość inwestowania w akcje na światowych giełdach, kupowania ETF-ów na indeksy, lokowania w różne waluty, ale też ultraryzykowne kontrakty CFD. Czyli instrumenty, w których inwestuje się nawet 10-krotnie więcej pieniędzy, niż wynosi „wkład własny” inwestora. Dzięki temu można błyskawicznie zarabiać, albo w jednej chwili tracić 100% własnych pieniędzy (jeśli cena zmieni się o więcej niż wynosi „wkład własny” inwestora – broker może przymusowo sprzedać aktywa).
Klienci „wpychani” w kontrakty CFD. Nadzór chce z tym coś zrobić
Oczywiście nikt przy zdrowych zmysłach nie myśli przy śniadaniu: „dzisiaj zainwestuję w CFD”. Do takich inwestycji prowadzi często sprytny marketing, podpowiadający podprogowo, że tylko w ten sposób można szybko zostać milionerem. Co prawda brokerzy mają obowiązek przy każdej reklamie informować, że 70% klientów traci pieniądze inwestując w CFD, ale na opakowaniach papierosów i butelkach alkoholu też są napisy, że to może zabić, a jednak ludzie to kupują.
Komisja Nadzoru Finansowego chce coś z tym zrobić, bo z punktu widzenia „normalnego” inwestora, który nie ma wielkiego portfela, w którym CFD można byłoby wykorzystać jako zabezpieczenie jakiejś dużej i ryzykownej pozycji, takie inwestycje po prostu są proszeniem się o kłopoty. I wygląda na to, że zbliża się jakaś nowa regulacja, która ograniczy możliwość oferowania kontraktów CFD „normalsom”. Tym, po których „idzie” teraz właśnie XTB.
CZYTAJ TEŻ:
Zastępca przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Dariusz Adamski w trakcie konferencji „Parkiet ExChange”, organizowanego przez giełdową gazetę „Parkiet” oraz „Rzeczpospolitą”, poinformował o nadchodzącej tzw. interwencji produktowej nadzoru finansowego w obszarze kontraktów CFD.
„Niedługo KNF dokona interwencji produktowej w odniesieniu do kontraktów CFD. W ubiegłym roku stratę na kontraktach CFD poniosło 267 000 osób. Suma strat w ubiegłym roku sięgnęła blisko 2 mld zł i była prawie siedmiokrotnie wyższa niż w 2019 r. Dotychczasowe interwencje nie przyniosły zatem odpowiednich skutków” – powiedział Dariusz Adamski. „Kontrakty CFD nie są złe z natury, mogą służyć zabezpieczeniu innych inwestycji. W przypadku CFD broker jednak staje się nie pośrednikiem, ale bukmacherem. Statystyki wskazują, że doświadczeni inwestorzy tracą nawet więcej niż niedoświadczeni”
Na efekt jego słów nie trzeba było długo czekać. Natychmiast załamały się akcje największego polskiego brokera XTB, od którego oferty i aplikacji mobilnej zaczyna przygodę najwięcej młodych inwestorów. Spadek osiągnął 18% na początku sesji, pod koniec był nieco mniejszy, ok. 15%. Powód? Choć XTB pozuje na przyjaznego pośrednika w inwestowaniu pieniędzy w ETF-y, to zarabia głównie na klientach inwestujących w ultraryzykowne kontrakty CFD, zwykle tracących w ten sposób pieniądze. Jak wielka jest skala tego zarabiania? Czy drastyczny spadek wyceny, jaki zanotowały akcje XTB, jest uzasadniony?

Ile XTB zarabia na klientach handlujących kontraktami CFD?
Spółka XTB niedawno podała, że po trzech kwartałach 2026 r. ma aż 2,7 mld zł przychodów z pośrednictwa w inwestowaniu pieniędzy i prawie 1,43 mld zł zysku netto. Broker ma kosmiczną rentowność, z każdej złotówki przychodów – osiąganych ze spreadów między cenami kupna i sprzedaży, prowizji (np. za przewalutowania) oraz opłatach za utrzymywanie przez klientów pozycji (tzw. swapów) – ma prawie 52 grosze zysku netto.
Z wspomnianej wyżej kwoty 2,7 mld zł przychodów tylko niecałe 240 mln zł nie pochodzi z handlu kontraktami CFD, lecz ze spreadów związanych z klientowskimi transakcjami na rynku ETF-ów i akcji (140 mln zł), opłat i prowizji (22 mln zł) oraz z odsetek od pieniędzy trzymanych przez klientów na kontach (75 mln zł). Cała reszta to dochód z CFD. Klienci wykonali przez trzy kwartały tego roku na rynku CFD obroty o wartości 5,86 mln „sztuk”, czyli lotów (w całym 2025 r. zawarli zakłady CFD na 8,8 mln lotów, trzy razy więcej, niż w 2020 r.).
XTB podaje, że rentowność tej działalności to 301 zł na każdego lota. Może ona pochodzić ze spreadów przy zawieraniu transakcji, opłat za przewalutowania, tzw. punktów swapowych (czyli opłat za utrzymanie pozycji na rynku CFD na kolejny dzień, gdy klient ma nadzieję, żę odrobi straty), a czasem też na tym, że broker jest drugą stroną transakcji (czyli strata klienta jest jego zyskiem).
CZYTAJ TEŻ:
Jeśli 270 000 osób straciło pieniądze na kontraktach CFD i była to łącznie kwota 2 mld zł (dla porównania: na internetowych scamach tracimy mniej więcej miliard złotych rocznie), to trzeba przypuszczać, że duża część z tego „urobku” to klienci XTB – choć na kontraktach CFD zarabiają też niektórzy z innych brokerów. Ale większość polskich biur maklerskich stara się jednak nie wsadzać klientów na tę minę. XTB też oficjalnie deklaruje, że nie zachęca klientów do takiego inwestowania (zwłaszcza początkujących), ale w kwietniu spółka została ukarana właśnie za to – że zbyt agresywnie podstawiała klientom kontrakty CFD.
Gigantyczny spadek ceny akcji XTB to najpewniej właśnie efekt obaw inwestorów o to, co może się stać z wynikami finansowymi spółki, gdy będzie musiała mocno ograniczyć dostęp do kontraktów CFD. Oczywiście, w takim przypadku mogą się pojawić inne opłaty, takie jak prowizje za zakup ETF-ów (dziś do 100 000 zł miesięcznie jest to bezpłatne, czyli finansowane z przychodów z CFD), czy za plany inwestycyjne budowane z tych ETF-ów. Mogłoby się skończyć płacenie oprocentowania za osad na koncie. XTB musiałoby zacząć zarabiać – jak każde „normalne” biuro maklerskie – wyłącznie na prowizjach od transakcji.
CZYTAJ O INWESTOWANIU BEZ CFD:
Akcje XTB toną po zapowiedzi KNF. Czy słusznie?
Sęk w tym, że to musiałoby oznaczać drastyczne przewartościowanie akcji spółki i wielokrotnie zmniejszenie jej „mocy marketingowej”. Dziś XTB ściąga inwestorów do siebie obietnicą darmowego handlu. Jeśli odpadnie jej 90% zarobku osiąganego dziś na kontraktach CFD, to broker będzie musiał wprowadzić opłaty za prowadzenie rachunku, prowizje za transakcje, opłaty za zarządzanie portfelami modelowymi. Przy cenie 180 zł za akcję (to rekordowy kurs XTB sprzed kilku miesięcy) i zysku na akcję 10,8 zł – wysokie notowania firmy są uzasadnione. Ale bez zysku z CFD te akcje „powinny” kosztować raczej 10-20 zł.
Dziś – po drastycznej przecenie spowodowanej zapowiedzią wiceprzewodniczącego KNF – akcje XTB kosztują 115 zł. Czy to dużo czy mało? Trudno powiedzieć, bo nie wiemy co zrobi KNF (jak głęboka będzie regulacja) i jak ewentualnie XTB spróbuje zrefundować jej skutki. Z wcześniejszych wypowiedzi KNF wynika, że urząd analizuje przede wszystkim: sposób dopuszczania klientów do handlu CFD, dodatkowe testy wiedzy i doświadczenia inwestora (MiFID), sposób badania, czy klient rozumie ryzyko dźwigni finansowej oraz ograniczenie marketingu kierowanego do klientów detalicznych.
KNF podkreślał wcześniej, że niepokoi go łatwość, z jaką początkujący inwestorzy uzyskują dostęp do tego typu instrumentów. Gdy w kwietniu KNF nałożył na XTB karę w wysokości 20 mln zł (ocenianą jako żałośnie niską w porównaniu do tego, ile XTB mogła zarobić na „wpychanie” klientom kontraktów CFD), w uzasadnieniu wskazał m.in.: niewłaściwe badanie wiedzy i doświadczenia klientów, zbyt szerokie uznawanie klientów za wystarczająco doświadczonych do handlu kontraktami CFD, przekazywanie klientom informacji, które zdaniem KNF nie przedstawiały ryzyka w wystarczająco rzetelny sposób.
CZYTAJ WIĘCEJ O TYM:
Zapewne właśnie w tych miejscach KNF będzie chciał przykręcić śrubę. Ucierpi na tym głównie XTB, bo dziś dla tego brokera właśnie kontrakty CFD są podstawowym źródłem dochodu. Jeśli znacie jakieś triki marketingowe, które sprawiają, że zamiast ETF-u, czy planu inwestycyjnego nagle znaleźliście w pobliżu handlu kontraktami CFD – napiszcie.
Największy problem dla XTB nie polegałby na ograniczeniu handlu obecnym klientom, lecz na ewentualnym zmniejszeniu napływu nowych klientów, którym XTB mogłoby – znanymi sobie sposobami – zaoferować obecność na niebezpiecznym dla nich rynku CFD. Nawet niewielkie utrudnienie możliwości pozyskiwania nowych klientów do potencjalnie toksycznego handlu CFD mogłoby mieć ogromny wpływ na tempo wzrostu spółki. Prawdopodobnie wszystko wyjaśni się wkrótce, bo po raz pierwszy przedstawiciel KNF użył sformułowania o „niedalekiej interwencji produktowej”.
Osobne pytanie brzmi: czy KNF powinien ogłaszać tego typu „newsy” w takim trybie, bez uprzedzenia akcjonariuszy giełdowej spółki? Akcje XTB zareagowały drastycznym spadkiem ceny, ale być może gdyby inwestorzy mieli więcej czasu na przemyślenie sytuacji – panika byłaby mniejsza. A KNF nie powinien „produkować” u inwestorów ataków paniki. Nie taka jest jego rola.
——————————-
ZAPISZ SIĘ NA NASZE NEWSLETTERY:
>>> W każdy weekend sam Samcik podsumowuje tydzień wokół Twojego portfela. Co wydarzenia ostatnich dni oznaczają dla Twoich pieniędzy? Jakie powinieneś wyciągnąć wnioski dla oszczędności? Kliknij i się zapisz.
>>> Newsletter „Subiektywnie o Świ(e)cie i Technologiach” będziesz dostawać na swoją skrzynkę e-mail w każdy czwartek bladym świtem. Będzie to podsumowanie najważniejszych rzeczy, o których musisz wiedzieć ze świata wielkich finansów, banków centralnych, najpotężniejszych korporacji oraz nowych technologii. Kliknij i się zapisz.
———————————
ZOBACZ „SUBIEKTYWNIE O FINANSACH” W YOUTUBE:
„Subiektywnie o Finansach” jest też na Youtube. Cotygodniowy „Magazyn”, raz w miesiącu duża rozmowa, a poza tym komentarze i wideofelietony poświęcone Twoim pieniądzom oraz poradniki i zapisy edukacyjnych webinarów. Koniecznie subskrybuj kanał „Subiektywnie o Finansach” na platformie Youtube. Polub, komentuj, podaj dalej, pomóż nam się rozwijać!
zdjęcie tytułowe: XTB







