Gigantyczne spadki wartości rynkowej firm, które żyją ze „starej wersji” internetu. Czy któraś z tych firm przetrwa jego nową wersję?

Wyniki finansowe i prognozy opublikowane przez dwie amerykańskie spółki żyjące w dużej mierze z reklam – Alphabet zarządzający m.in. wyszukiwarką Google i Reddit, zarządzający globalną platformą społecznościową – pokazują jak na dłoni, jak bardzo zmienia się sposób korzystania przez nas z internetu. Obie spółki zanotowały gigantyczny spadek wyceny giełdowej i każda ma inny pomysł na poradzenie sobie w nowej sytuacji

Zapewne niektórzy z Was słyszeli o największej w historii utracie wartości, którą zanotował Alphabet, czyli spółka-matka Google. Zjazd ceny o 12% w ciągu kilku godzin i spadek kapitalizacji o pół biliona dolarów to rzecz, która wstrząsnęła wieloma entuzjastami inwestowania w branżę technologiczną. Ale jeszcze większą katastrofę przeżyli akcjonariusze platformy społecznościowej Reddit, która po ogłoszeniu wyników finansowych spadła o 29%, a łącznie w ciągu ostatniego tygodnia – straciła 41% wartości rynkowej.

Google zjada własny ogon (finansowy)

Co łączy te dwa przypadki? Otóż obie spółki dużą część swoich przychodów osiągają z reklamy internetowej. Dla Alphabetu wyszukiwarka Google to od lat żyła złota. Z kwoty 128 mld dolarów przychodu w trzecim kwartale tego roku niemal połowę (63,6 mld dolarów) Aplhabet ma z wyświetlania reklam użytkownikom wyszukiwarki. Resztę generuje Youtube, Google Cloud oraz różne subskrypcje. Ale gdyby nie wyszukiwarka, Alphabet by nie zarabiał (kwartalny zysk netto giganta wyniósł 26,2 mld dolarów).

No i kilka dni temu, podczas prezentacji wyników finansowych szefowie Alphabet musieli przyznać, że rosnąca popularność AI Mode, nowej zakładki w Google Search, zaczyna niekorzystnie odbijać się na wynikach firmy. Przychody z wyszukiwarki wciąż rosną, ale jest to wzrost najwolniejszy od dwóch lat – tylko 12% w skali roku. Prezesi Alphabet przyznają, że zapytania AI wiążą się z „niższą monetyzacją”. Google planuje wprowadzić więcej reklam do tej części wyszukiwarki, ale inwestorzy nie są przekonani, że sytuacja jest do uratowania.

To największy kryzys od czasu wprowadzenia ChatGPT, czyli pierwszego czatbota opartego na sztucznej inteligencji, stworzonego przez OpenAI. Wtedy wybuchła panika inwestorów, że ludzie stracą powód do przeszukiwania internetu z wyszukiwarką Google. Ale firma obroniła się, wprowadzając własnego czatbota Gemini, który rywalizuje o uwagę użytkowników z konkurentami: Copilot (od Microsoftu), ChatGPT i Claude (od Anthropica). Dzięki Gemini ludzie wciąż korzystają z Google, ale inaczej.

Do tej pory kierownictwo Google argumentowało, że funkcje AI nie ograniczą przychodów z wyszukiwania, ale wygląda na to, że jednak będzie z tym problem. Odpowiadając na pytania czatbot nie wyświetla reklam, a coraz częściej użytkownicy z nim rozmawiają głosowo. W dodatku o ile na rynku klasycznego wyszukiwania Google był hegemonem i mógł brać tyle pieniędzy od reklamodawców, ile sobie wymyślił, to na rynku czatbotów nie jest ani jedynym, ani nawet liderem.

„Albo Alphabet zmieni sposób, w jaki firma monetyzuje AI, albo gigant ryzykuje utratę pozysji rynkowej”. „Dopóki Google nie pokaże, że potrafi zarabiać na pobieraniu opłat za korzystanie z AI tak, jak kiedyś pobierał opłaty za reklamy w wyszukiwarkach, może tylko marzyć o wielkich inwestycjach, bo na to potrzebuje pieniędzy, które do tej pory generowała wyszukiwarka” – to najważniejsze opinie analityków.

Wygląda to tak, jakby Google zjadał własny ogon. Albo własny kawałek internetu. Im więcej będzie inwestował w AI (bo musi), tym bardziej będzie zastępował dochodowe wyświetlanie reklam przez wyszukiwarkę Google usługami odpowiadania na pytania użytkowników za pomocą funkcji AI, które przynosi znacznie mniej pieniędzy. Trochę to przypomina sytuację w branży prasowej – spadku dochodów ze sprzedaży papierowych gazet nie dało się zastąpić równie wysokimi abonamentami za czytanie gazet w internecie. Trzy codzienne papierowe wydania „Gazety Wyborczej” w papierze kosztują tyle, co miesięczny abonament na czytanie jej w internencie.

CZYTAJ TEŻ:

Reddit i ucieczka do nowej wersji internetu

Ale Google ma przynajmniej coś „na zamianę”. Może mniej dochodowego (na razie) i działającego w warunkach większej konkurencji na rynku, ale może się bronić. W gorszej sytuacji jest firma Reddit, zarządzająca znanej platformy społecznościowej połączonej z forum internetowym. Użytkownicy publikują tam treści i prowadzą dyskusje. Reddit to społecznościowy gigant, ma 130 mln użytkowników, w tym 50 mln w USA. W ostatnich dniach kurs akcji Reddit załamał się.

Akcje Reddit spadły o ok. 42% w ciągu zaledwie ośmiu sesji giełdowych. Przyczyna jest podobna, jak w przypadku Google – zmiana sposobu korzystania przez ludzi z internetu. Do tej pory nowych użytkowników i ruch na platformie Reddit w dużej części zapewniał Google. Teraz to się kończy, bo ludzie nie klikają już w linki, tylko korzystają z asystentów AI, którzy nigdzie nie odsyłają. Reddit podał, że w październiku liczba poleceń z wyszukiwarek spadła o ponad milion tygodniowo. Jeśli ten trend się utrzyma, liczba użytkowników Reddit może spaść o „niską dwucyfrową wartość procentową” w kolejnym kwartale.

Co ciekawe, Reddit pokazuje na razie dobre wyniki finansowe i rosnące przychody z reklam wyświetlanych przy dyskusjach użytkowników na platformie (w ostatnim kwartale zarobił z tego tytułu 850 mln dolarów, o ponad 50% więcej niż rok temu). Kłopot w tym, że inwestorów nie interesuje bieżący biznes, ale to, co nadejdzie w przyszłości. „Tryb AI nie generuje ruchu. Nie generuje go ani dla nas, ani dla nikogo. Kiedyś był motorem ruchu. Teraz już nie jest” – powiedział prezes Reddita.

Wygląda na to, że AI fundamentalnie zmienia sposób, w jaki ludzie korzystają z internetu. Przez dekady wyszukiwarki kierowały użytkowników na strony internetowe, a strony monetyzowały ten ruch. AI zniszczył ten model biznesowy. Internet wkroczył w nową erę.

Reddit – tak, jak każda inna strona internetoea – musi teraz umieć udowodnić, że potrafi zbudować lojalną publiczność, mającą potrzebę wchodzenia na jej strony, bez uzależnienia się od użytkowników przesyłanych z Google. Bo kiedyś Google przesyłał ruch na strony, na których czytelnik mógł się czegoś dowiedzieć. Teraz Google w trybie AI tylko „czyta” Reddita, sam pisze odpowiedź w oparciu o to, czego się dowiedział, a użytkownik nigdy nie opuszcza strony wyszukiwania. A z punktu widzenia strony takiej jak Reddit „wizyta” bota AI to żaden interes, bo nikt nie zapłaci za wyświetlenie temu botowi reklamy.

Reddit widzi tylko jeden ratunek: zablokować botom AI dostęp do swoich treści. Zresztą próbował już tego w przeszłości. Reddit pozywał o kradzież swoich treści Anthropica i Perplexity (i w ramach ugody uzyskał jednorazową rekompensatę), zablokował możliwość korzystania z czytników RSS, wyłączył możliwość podłączenia się do platformy poprzez API. A teraz opiera strategię obronną o konieczność zalogowania się, żeby móc korzystać z serwisu.

CZYTAJ TEŻ:

Ten zwrot spowodował, że inwestorzy zaczynają się denerwować. „Przechodzimy w kierunku doświadczenia dostępnego tylko dla zalogowanych użytkowników. To pozwoli na lepsze targetowanie reklam, wygenerowanie wyższego zaangażowania użytkownika i zapewni ochronę treści i danych przed botami AI”. Jest tylko jeden problem: wymuszenie logowania znacznie zmniejszy zasięg. Tylko najbardziej lojalni użytkownicy się zalogują. Reddit przekonuje: 80% zysków z reklamy i tak generują ci zalogowani. Ale jak zwiększać ich liczbę, skoro Google już nikogo nie przyśle?

Reddit ma już 53,5 mln zarejestrowanych użytkowników, ale ich liczba nie rośnie. Średni dochód reklamowy z jednego użytkownika wzrósł przez rok z 5,1 dolara do 6,9 dolara, ale problem polega na tym, że najbardziej dochodowi są użytkownicy z rynku amerykańskiego (ci z innych krajów generują tylko 2,4 dolara dochodów z reklam). Zaś w USA liczba zalogowanych użytkowników przestała w ogóle rosnąć i ustabilizowała się na poziomie 23,1 mln.

Nowa wersja internetu: będzie jak na polskich osiedlach?

Problem Reddit i Google jest ten sam: monetyzacja użytkowników. Dla Google szkody są mniejsze, ale potencjalnie mogą iść głębiej. Bo jeśli wszystkie jakościowe miejsca w internecie zamkną się przed AI i będą dostępne tylko po zalogowaniu, to skąd będą czerpały jakościowe odpowiedzi czatboty AI? One są tylko tak mądre, jak mądra jest otwarta sieć, z której się uczą. Dziś użytkownicy czatbotów dostali wygodną usługę, która pozwala im dostać odpowiedź bez samodzielnego szukania i bez płacenia. Pytanie czy ta usługa będzie w stanie spełnić oczekiwania, gdy zacznie się odbijać od „zamkniętych” przed nią stron.

To wygląda na nową wersję internetu. Ta dotychczasowa, oparta na klikaniu, chyba się kończy. Pytanie czy kolejna będzie oparta na wiedzy pochodzącej od człowieka, czy od maszyny. Jak sądzicie, czy AI „zabije” otwartą wersję internetu i spowoduje jego „ogrodzenie”, przez co zacznie on wyglądać jak polskie osiedla, z furtkami, płotami, kodami dostępu?

CZYTAJ TEŻ:

——————————

ZAPLANUJ ZAMOŻNOŚĆ Z SAMCIKIEM: 

Myślisz, że nie masz szans na żywot rentiera? Że masz za mało oszczędności? Że za mało zarabiasz? Że nie umiał(a)byś dobrze ulokować pieniędzy, gdybyś je miał(a)? W tym e-booku pokazuję, że przy odrobinie konsekwencji, pomyślunku i, posiadając dobry plan, niemal każdy może zostać rentierem. Jak bezboleśnie oszczędzać, prosto inwestować i jak już teraz zaplanować swoje rentierstwo – o tym jest ten e-book. Praktyczne rady i wskazówki. Zapraszam do przeczytania – to prosty plan dla Twojej niezależności finansowej. Polecam też trzy inne e-booki: o tym, jak zrobić porządek w domowym budżecie i raz na zawsze wyjść z długów, jak bez podejmowania ryzyka wycisnąć więcej z poduszki finansowej i jak oszczędzać na przyszłość dzieci.

——————————

ZAPISZ SIĘ NA NASZE NEWSLETTERY:

>>> W każdy weekend sam Samcik podsumowuje tydzień wokół Twojego portfela. Co wydarzenia ostatnich dni oznaczają dla Twoich pieniędzy? Jakie powinieneś wyciągnąć wnioski dla oszczędności? Kliknij i się zapisz.

>>> Newsletter „Subiektywnie o Świ(e)cie i Technologiach” będziesz dostawać na swoją skrzynkę e-mail w każdy czwartek bladym świtem. Będzie to podsumowanie najważniejszych rzeczy, o których musisz wiedzieć ze świata wielkich finansów, banków centralnych, najpotężniejszych korporacji oraz nowych technologii. Kliknij i się zapisz.

———————————

zdjęcie tytułowe: Copilot AI