Ceny kawy szaleją, aż rośnie ciśnienie. Jak na tym zarobić?

Już nie trzeba pić kawy, żeby podnieść sobie w łatwy sposób ciśnienie. Wystarczy popatrzeć na ceny kawy na światowych giełdach i w… kawiarniach. Espresso stanie się za chwilę luksusem dla wybranych. A już szczególnie w Polsce, gdzie kawa jest relatywnie droga w stosunku do zarobków i w stosunku do cen w kawiarniach Zachodu. W większości kawiarni w dużych polskich miastach za filiżaneczkę czarnego napoju bogów trzeba zapłacić od 8 zł wzwyż, a we włoskich cafeteriach zazwyczaj ta przyjemność kosztuje 1 euro…

I będzie tylko gorzej. Cena ziaren arabiki, odmiany kawy używanej głównie przez kawiarnie, kosztuje już ponad 4 dolary za funt (0,45 kg), co oznacza, że poszła w górę o ponad 100% w skali roku! W grudniu 2024 r. arabika pobiła dotychczasowy rekord cenowy 3,38 dolarów pochodzący z 1977 r. (tamta hossa była wywołana przez brazylijski tzw. „czarny mróz”). Wysokie ceny giełdowe kawy już widzimy w portfelach.

Globalna sieć kawiarni Starbucks ogłosiła redukcję etatów, ale jednocześnie podnosi ceny kawy na rynkach rozwiniętych – właśnie w reakcji na rosnące ceny ziaren. Koncern Nestlé, największy na świecie producent kawy, ogłosił w listopadzie, że planuje podwyżki cen kawy mielonej w przyszłym roku i jednoczesne zmniejszenie rozmiaru opakowań.

Ta lawina niefajnych dla kawoszy zmian dopiero rusza, we włoskiej prasie już słychać lament, że espresso podrożeje do 2 euro w tym roku… Wzrost ceny klasycznej filiżanki kawy serwowanej we włoskich barach postępuje, pod koniec 2024 r. średnia cena espresso we Włoszech osiągnęła średnio 1,21 euro, co oznaczało wzrost o 18,1% w porównaniu z 2021 r. – wynika z analizy stowarzyszenia Assoutenti.

Najszybciej kawa drożała w Bolzano. W Rzymie pod koniec roku espresso kosztowało już średnio 1,12 euro. Przy 6 miliardach filiżanek espresso sprzedawanych każdego roku we Włoszech łączne wydatki konsumentów popijających ten napój w Italii sięgnęły 7,26 mld euro w 2024 r. – szacują eksperci Assoutenti. Aż strach pomyśleć, ile to będzie w 2025 r.

Notowania ceny funta kawy arabica (USD) – 5 lat

Źródło: Trading Economics

Notowania ceny funta kawy arabica (USD) – 50 lat

Źródło: Trading Economics

Za wzrostem cen kawy stoją i susze, i deszcze, i Chińczycy, i…

No dobrze, ale co właściwie się dzieje, że kawa drożeje tak, jakby była ze złota? Jak zapewne domyślają się ci, którzy obserwują od lat rynki surowcowe czy inwestycyjne, odpowiedź brzmi: nie ma jednego powodu, jest ich kilka i właśnie dlatego efekt jest tak spektakularny.

Kawa jest jednym z najczęściej spożywanych napojów na świecie. Przez wielu traktowana jest z czcią, a popyt na nią jest stale rosnący. Tymczasem może być uprawiana tylko w bardzo specyficznych warunkach – w mglistym, wilgotnym i tropikalnym klimacie. Musi rosnąć na glebie bogatej w minerały, po prostu na ziemi wysokiej jakości. No i do tego musi być chroniona przed wszelakimi chorobami, bo jest rośliną dość delikatną.

Największymi producentami kawy na świecie są: nie bez kozery zwana Krajem Kawy Brazylia (5,7 mld funtów kawy w 2023 roku, zapewnia 40% globalnej podaży arabiki), Wietnam (3,6 mld funtów kawy, gwarantuje 15% globalnej podaży robusty), Kolumbia (1,7 mld funtów) oraz Etiopia (0,9 mld funtów). Natomiast zdecydowanie największym importerem są USA (wartość ziaren sprowadzonych w 2023 roku wyniosła 8,2 mld dolarów), zostawiając daleko w tyle Niemcy (4,1 mld dolarów), Francję (3,2 mld dolarów) czy Włochy (2,5 mld dolarów). To tak w skrócie o rynku kawy.

Producenci kawy (w tys. 60-kilogramowych worków)

Źródło: FAS/USDA

Kawa drożeje przede wszystkim z powodu powtarzających się suszy i powodzi – te zjawiska nadwyrężyły globalną podaż kawy. Według amerykańskiego Departamentu Rolnictwa, około 57% światowej produkcji kawy w ubiegłym roku pochodziło z ziaren arabica, a Brazylia jest największym jej eksporterem. Jednak dotkliwa susza latem 2024 r. zniszczyła dużą część zbiorów i może zagrozić również przyszłorocznym.

W Wietnamie dotkliwa susza, po której nastąpiły ulewne deszcze, zaszkodziła największym na świecie rezerwom robusty, która jest drugą najpopularniejszą odmianą kawy na świecie i jest powszechnie stosowana w mieszankach kawy rozpuszczalnej. Tę całą historię zawirowań pogodowych i ich wpływu na ceny kawy można prześledzić we wpisie na blogu Coffee Trading Academy.

I właściwie to jest podobna sytuacja do tej z 2011 r., gdy ceny kawy gwałtownie wzrosły po tym, jak susze i ulewne deszcze w kilku krajach ograniczyły produkcję. „Historia sugeruje, że ceny kawy spadną dopiero wtedy, gdy poprawi się podaż i zapasy zostaną uzupełnione” – uważa David Oxley, główny ekonomista ds. klimatu i surowców w Capital Economics.

Tymczasem popyt na kawę rośnie, bo to jest jeden z ulubionych napojów zapracowanej klasy średniej. Wedle szacunków Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych konsumpcja kawy w Chinach wzrosła o ponad 60% w ciągu ostatnich 5 lat. Do tego dystrybutorzy kawy działający na terenie USA w ostatnich tygodniach rzucili się do składania zamówień i kupowania zapasów przerażeni wizją nałożenia ceł na ten towar przez administrację nowego prezydenta USA Donalda Trumpa. Jak wiadomo, Brazylia czy Indie są we ważnej dla USA grupie BRICS…

Konsumpcja kawy w Chinach (w mln 60-kg worków)

Źródło: FAS/USDA

Oczywiście do czynników windujących cenę kawy należy zaliczyć te, które w ostatnich latach sprawiały, że i inne towary i surowce drożały. Pandemia COVID-19 i wojna w Ukrainie wpłynęły na globalne łańcuchy dostaw – koszty transportu morskiego i lądowego znacznie wzrosły, co przekłada się na wyższe ceny kawy. Wzrosty cen nawozów, paliwa i energii elektrycznej, a także wzrost płac pracowników rolnych, również przekładają się na wyższe koszty produkcji kawy. Rolnicy, aby utrzymać swoje plantacje, zmuszeni są podnosić ceny swoich produktów.

Dodatkowo spekulant nie śpi. Spekulant szuka okazji. Kawa, jako towar, jest przedmiotem obrotu na rynkach finansowych i obawy o niedobory kawy wynikające z problemów pogodowych lub logistycznych prowadzą do spekulacji i wzrostu cen kontraktów futures na kawę.

Prognozy dla kawy: czy wysokie ceny odstręczą od małej czarnej?

Co dalej z cenami kawy? Według Andrei Illy’ego, prezesa włoskiej palarni kawy Illycaffè, zawrotny wzrost cen tego ziarnistego surowca może spowodować skokowy wzrost cen dla konsumentów detalicznych w ciągu najbliższych kilku miesięcy i zaszkodzić popytowi. Zapytany, czy ceny w kawiarniach mogą wzrosnąć nawet o 20-25% w ciągu najbliższych kilku miesięcy, Illy powiedział w wywiadzie dla Bloomberg TV, że „jest to możliwe”. Jeśli ludzie, w reakcji na wzrost cen, ograniczą spożycie kofeiny, będzie to oczywiście czynnikiem hamującym wzrost cen.

Tymczasem brazylijska firma badawcza Cepea poinformowała kilkanaście dni temu, że plantatorzy kawy w Brazylii opóźniają sprzedaż zapasów, czekając na wyższe ceny. Silny i stabilny real zniechęca ich do sprzedaży eksportowej. Dodatkowo, wedle Somar Meteorologia największy brazylijski obszar uprawy kawy arabica w stanie Minas Gerais notuje w ostatnich tygodniach opady deszczu w okolicach połowy historycznej średniej, co oznacza perspektywy mniejszych zbiorów w Brazylii. Brazylia boryka się z najbardziej suchą pogodą od 1981 r.

Garść prognoz. Firma Volcafe obniżyła szacunki produkcji kawy arabica w Brazylii na sezon 2025/26 r. do 34,4 mln worków, czyli o około 11 mln worków mniej, niż szacowano jeszcze we wrześniu. Globalny deficyt kawy arabica w sezonie 2025/26 r. wyniesie około 8,5 mln worków – będzie o wiele większy niż deficyt 5,5 mln worków zanotowany w sezonie 2024/25 r. i będzie to 5. sezon deficytów z rzędu, prognozują eksperci Volcafe.

Z kolei firma konsultingowa Safras & Mercado oszacowała zbiory kawy w Brazylii w sezonie 2025/26 na 62,45 mln worków (co oznacza spadek o 5% w skali roku), a produkcję arabiki na 38,35 mln worków, czyli spadek o 15% w skali roku z powodu suszy.

A co z robustą? Z powodu suszy produkcja kawy w Wietnamie w roku zbiorów 2023/24 spadła o 20% do poziomu najniższego od czterech lat. Wietnamskie Stowarzyszenie Kawy i Kakao w grudniu podniosło szacunki produkcji kawy w Wietnamie w sezonie 2024/25 do 28 mln worków w porównaniu z październikowymi szacunkami na poziomie 27 mln worków. Wygląda na to, że podaż robusty uklepała dno.

Światowa produkcja kawy w sezonie 2024/25 ma być na poziomie o 6,9 mln worków wyższym niż w roku poprzednim, czyli około 174,9 mln – głównie ze względu na wzrost produkcji w Wietnamie i Indonezji. Tak prognozowała w swoim grudniowym raporcie agencja Foreign Agricultural Service/USDA.

Eksperci tejże agencji uważają, że wzrost w Wietnamie i Indonezji z nadwyżką zrównoważy zmniejszoną produkcję w Brazylii. Oczekują, że globalna konsumpcja kawy wzrośnie o 5,1 mln worków do 168,1 mln, a największe wzrosty będą mieć miejsce w Unii Europejskiej, Stanach Zjednoczonych i Chinach. Zapasy worków mają spaść o 1,5 mln do 20,9 mln na koniec 2025 r. Takie prognozy FAS/USDA generalnie zostały odebrane przez analityków rynkowych jako neutralne dla ceny kawy.

Globalne zapasy kawy na koniec roku (w mln 60-kg worków)

Źródło: FAS/USDA

Najwięksi konsumenci kawy (w milionach 60-kilogramowych worków)

Źródło: FAS/USDA

Jak inwestować w kawę? Są prostsze rozwiązania niż otwieranie kawiarni

Jeśli jednak ktoś wierzy w dalsze wzrosty ceny kawy, to ma kilka możliwości inwestycyjnych. I nie, nie chodzi o kupowanie jej na worki w hurtowni ani na opakowania w sklepie. I otwieranie kawiarni nie będzie dobrym pomysłem, przy tych cenach prądu i możliwym zniechęceniu cenami kawy.

Przede wszystkim istnieją fundusze ETF (notowane na giełdach) z ekspozycją na kawę. Na polskim rynku z łatwością są dostępne produkty firmy WisdomTree: normalny oraz z lewarem 2x. Fundusze te dostępne są poprzez DM BOŚ, BM mBanku oraz Interactive Brokers. Fundusz WisdomTree Coffee (COFF) odwzorowuje zachowanie subindeksu Bloomberg Coffee i jest denominowany w dolarach. Podobne cechy ma WisdomTree Coffee 2x Daily Leveraged.

Koszt całkowity tego pierwszego funduszu (TER) wynosi 0,49% rocznie (i to brzmi całkiem atrakcyjnie), tego drugiego 1,03%. Dla ryzykantów na rachunku w Interactive Brokers można też otworzyć pozycję z lewarem 3x, ale też dostępna jest wersja tego funduszu bez dźwigni, za to z denominacją w euro (TER = 0,49% rocznie). Z kronikarskiego obowiązku można także wspomnieć o produkcie SG ETC Coffee Future (jednak TER = 0,7% rocznie) oraz o kontraktach futures na kawę dostępnych u każdego niemal brokera działającego w Polsce (ale to tylko dla bardzo zaawansowanych inwestorów).

Wyniki WisdomTree Coffee (COFF) na tle Bloomberg Coffee Subindex

Źródło: WisdomTree

Poza tym można przyjmować ekspozycję na rynek kawy poprzez kupowanie akcji spółek, które działają na tym rynku. I o ile w ostatnich 12 miesiącach inwestycja w papiery Starbucks czy Nestle nie byłaby tak opłacalna jak kupno jednostek „kawowego” funduszu ETF, to jednak daje się znaleźć perełki, na amerykańskim rynku, a jakże. W trakcie ostatnich 12 miesięcy wycenę o 374% zwiększyła spółka Coffee Holding (ticker JVA), która jest zintegrowaną palarnią i dystrybutorem kawy z USA.

Podstawowe produkty spółki to Wholesale Green Coffee, Private Label Coffee i Branded Coffee. Firma ta sprzedaje kawę paloną pod własnymi brandami (m.in. Harmony Bay, Via Roma czy Cafe Supremo) do supermarketów, hurtowni oraz indywidualnych i wielostanowiskowych klientów detalicznych. Przy czym jest to mała spółka (29 mln dolarów kapitalizacji) i my nie udzielamy tutaj żadnej rekomendacji, jedynie zwracamy uwagę, że dla odważnych znajdą się inne opcje niż „kawowy” ETF, jednakże trzeba pamiętać o dogłębnym prześwietleniu spółki, zrozumieniu jej biznesu i oszacowaniu ryzyka inwestycyjnego.

Notowania kontraktów futures na kawę na tle notowań spółek Starbucks, Nestle i Coffee Holding

Źródło: TradingView

Jednak na obecnych poziomach cenowych radzimy zastanowić się dwa razy nad otwieraniem pozycji. Najlepiej zaparzyć sobie kawkę (chyba z kawiarki najlepsza) i sprawę przemyśleć. A dopiero potem podejmować decyzję. Być może trzeba poczekać na jakąś, choćby chwilową spadkową korektę giełdowych cen kawy?

————————————

MACIEJ SAMCIK ZAPRASZA DO INWESTOWANIA:

Zapraszam do lokowania oszczędności ze sprawdzonymi przeze mnie osobiście partnerami. Poniższe oferty sprawdziłem osobiście i w większości z tych firm inwestuję część swoich prywatnych oszczędności. Pamiętaj jednak: to nie jest rekomendacja. Jestem tylko blogerem finansowym, nie mam licencji doradcy inwestycyjnego, nie wolno mi nic rekomendować. Inwestujesz na swoje ryzyko, bo to Twoje pieniądze. Pamiętaj o dywersyfikacji. Każdy popełnia błędy w inwestowaniu, ale trzeba limitować ich wartość. O mojej filozofii inwestowania – samcikowej strategii czterech ćwiartek – przeczytaj tutaj. Wyniki strategii czterech ćwiartek w 2024 r. – znajdziesz tutaj.

>>> Inwestuj w PRZYSZŁE RENTIERSTWO lub NA EMERYTURĘ w funduszach UNIQA TFI. W ofercie TFI UNIQA są fundusze pozwalające łatwo i bezpiecznie (czyli poprzez firmę, która ma siedzibę w Polsce, ma polskojęzyczną obsługę i spełnia wszystkie standardy wyznaczone przez polskich regulatorów) zainwestować pieniądze na całym świecie. Część funduszy ma niską opłatę za zarządzanie (0,5% w skali roku). Te fundusze można kupić przez internet, w ramach programu „Tanie Oszczędzanie”, jak również w ramach konta IKZE (dodatkowo ulga w podatku PIT) lub konta IKE (dodatkowo brak podatku Belki). Przy zakupie internetowym nie płaci się też, rzecz jasna, żadnych opłat manipulacyjnych. Na stronie akcji edukacyjnej „Wyciskanie emerytury” znajdziesz ważne wieści dla Twojej przyszłości finansowej.

>>> INWESTUJ NA CAŁYM ŚWIECIE, przetestuj Plany Inwestycyjne w ramach aplikacji mobilnej XTB. To prosty mechanizm, który pozwala inwestować na całym świecie bez konieczności podejmowania zbyt wielu decyzji, poświęcania czasu oraz nabywania specjalistycznej wiedzy. Jak to wygląda i jak działa? Ściągasz aplikację mobilną XTB, wybierasz opcję „Plany Inwestycyjne” (w aplikacji druga ikona od lewej na dole), wybierasz jeden lub kilka spośród ETF-ów obejmujących inwestowanie w różnych regionach świata, wybierasz podział pieniędzy w ramach portfela (albo zostawiasz automatycznie podpowiadany podział po równo), wpłacasz pieniądze (BLIKiem, przelewem ekspresowym, PayPalem, kartą płatniczą…) i gotowe. Inwestujesz na całym świecie. Tę możliwość możesz przetestować klikając tutaj. A więcej porad o inteligentnym inwestowaniu – na stronie akcji edukacyjnej „Inwestuj z XTB”

>>> Uzyskaj WSPARCIE W INWESTOWANIU. Sprawdź usługę doradztwa inwestycyjnego w BNP PARIBAS BANK POLSKA. Masz już trochę grosza przy duszy, ale (jeszcze) nie jesteś milionerem? Sprawdź usługę doradztwa inwestycyjnego w domu maklerskim BNP Paribas. Wbrew pozorom wcale nie jest zarezerwowana wyłącznie dla finansowych krezusów. Na jakie usługi możesz liczyć i jak doradca inwestycyjny może pomóc przy inwestowaniu kwot rzędu kilkadziesiąt tysięcy złotych? Czym doradca inwestycyjny różni się od doradcy finansowego? Jakie usługi oferuje i czy trzeba za nie dodatkowo płacić? Zapraszam do przeczytania rozmowy na ten temat oraz do wypróbowania doradztwa inwestycyjnego w biurze maklerskim BNP Paribas. A wszystkie aktualne oferty inwestycyjne BNP Paribas znajdziesz tutaj.

>>> ZŁOTO W MONETACH lub sztabkach kupuj bezpiecznie i w częściach w sklepie Goldsaver. W Goldsaver każdy może kupić sztabkę złota po kawałku we własnym tempie i bez zobowiązań. Kliknij ten link, załóż konto i kupuj złoto w częściach. W jakiej cenie kupujesz złoto? W Goldsaver zawsze jest to kurs złota w NBP powiększony o 6,9% (koszt przechowywania, pakowania, wysyłki oraz marża sprzedawcy). Z kolei cena złota w NBP odzwierciedla kurs z londyńskiej giełdy metali. Za marką Goldsaver stoi – należący do tej samej grupy kapitałowej – Goldenmark, czyli jeden z najważniejszych na polskim rynku dystrybutor metali szlachetnych, który w ciągu 14 lat działalności dostarczył Polakom około 17 ton fizycznego złota.

>>> KRYPTOWALUTY, w tym bitcoina, bezpiecznie włóż do smartfonu w kantorze QUARK. Jeśli myślisz o lokowaniu części pieniędzy na rynku kryptowalut, ale nie wiesz, jak się za to zabrać i gdzie kupić swoją pierwszą kryptowalutę, to możesz skorzystać z usług sieci kantorów Quark. To najstarsza sieć tego typu w kraju – w bezpieczny, wiarygodny sposób kupisz tam kryptowalutę i uzyskasz pomoc dotyczącą jej przechowywania. Więcej szczegółów na stronie Quark.

>>> Pieniądze w bezpiecznym miejscu POZA POLSKĄ LOKUJ za pomocą RAISIN. Przetestuj, jak działa geograficzna dywersyfikacja oszczędności za pomocą niemieckiej platformy Raisin, która łączy polskich oszczędzających z instytucjami finansowymi z innych krajów. Platforma pozwala klientom na deponowanie środków bez konieczności ponownego potwierdzania tożsamości czy też uzyskiwania dostępu do oddzielnej platformy dla każdego banku, tym samym usprawniając cały proces oszczędzania. Załóż bezpłatne konto w Raisin tutaj, a potem złóż zlecenie utworzenia lokaty, przelej pieniądze i przetestuj nową platformę do europejskiego oszczędzania dostępną w Polsce.

——————-

ZNAJDŹ SUBIEKTYWNOŚĆ W SOCIAL MEDIACH

Jesteśmy nie tylko w „Subiektywnie o Finansach”, gdzie czyta nas ok. pół miliona realnych odbiorców miesięcznie, ale też w mediach socjalnych, zwanych też społecznościowymi. Tam krótkie spostrzeżenia o newsach dotyczących Twoich pieniędzy. Śledź, followuj, bądź fanem, klikaj, podawaj dalej. Twórzmy razem społeczność ludzi troszczących się o swoje pieniądze i ich przyszłość.

>>> Nasz profil na Facebooku śledzi ok. 100 000 ludzi, dołącz do nich tutaj

>>> Samcikowy profil w portalu X śledzi 26 000 osób, dołącz do nich tutaj

>>> Nasz profil w Instagramie ma prawie 11 000 followersów, dołącz do nich tutaj

>>> Połącz się z Samcikiem w Linkedin jak 23 000 ludzi. Dołącz tutaj

>>> Nasz profil w YouTube subskrybuje 10 000 widzów. Dołącz do nich tutaj

>>> „Subiektywnie o Finansach” jest już w BlueSky. Dołącz i obserwuj!

——————————-

Źródło okładki: unsplash