3 lipca 2018

„Rozdawnictwo to nie grzech”, „polityka to rozdawanie”. Kogoś pogięło? O wchodzeniu na wyższy poziom. Absurdu

„Rozdawnictwo to nie grzech”! „Polityka polega na rozdawnictwie”. Takie nagłówki rzuciły mi się w oczy w portalu Gazeta.pl w poniedziałkowe przedpołudnie.  Wiem, że czasy neoliberalizmu w gospodarce minęły. Ale mimo wszystko zachwycanie się przez lewicowych publicystów  tym, że politycy pragną czynić z rozdawnictwa główne koło zamachowe gospodarki jest skrajną naiwnością.

„Rozdawnictwo PiS skończy się katastrofą – to mantra, którą od wielu miesięcy powtarzają liberalna opozycja oraz jej medialni sojusznicy. W zasadzie nie ma dnia, byśmy nie mieli ostrzeżeń i oskarżeń. O kupowaniu wyborców. Szkodliwym socjalu. Szastaniu publicznymi pieniędzmi. I tak dalej, i tak dalej. Taka jękliwa retoryka spycha polskich liberałów na pozycje nawiedzonych ulicznych kaznodziei, którzy snują apokaliptyczne wizje” – nabija się publicysta Rafał Woś z frajerów, którzy naczytali się w książkach, że pieniądze kiedyś się kończą.

Rozdawnictwo, czyli wchodzenie na wyższy poziom

Co prawda pomagierzy Balcerowicza ostrzegają, że im więcej rząd ma w dyspozycji pieniędzy podatników tym gorzej dla wydajności gospodarki. Ale Woś z satysfakcją stwierdza, że ich gadanie w zestawieniu z kwitnącą rzeczywistością się nie sprawdza. Rząd zwiększył wydatki sztywne o 50-60 mld zł rocznie i stało się coś złego? Ktoś obniżył nam rating? Przestano nam pożyczać pieniądze za granicą?

Koniunktura w światowej gospodarce jest świetna, a to sprzyja budowaniu przekonania, że piekła nie ma. Ale czy ktoś z miłośników rozdawnictwa policzył jak będzie wyglądał budżet państwa, gdy koniunktura siądzie, wpływy z podatków pośrednich i dochodowych spadną, a ludzie będą chcieli, żeby rozdawać jak dawniej?

Mamy sięgający 30 mld zł deficyt w budżecie krajowym, gdy połowa krajów Unii Europejskiej notuje nadwyżkę, oszczędzając pieniądze na gorsze czasy.

Czytaj też: Gospodarka rośnie coraz szybciej. Czy to dlatego że rząd dobrze rządzi czy dlatego, że ma szczęście? 

Widać tamci nie weszli jeszcze na wyższy poziom. Bo – jak diagnozuje Rafał Woś – „Dopiero ucząc się dzielić, wchodzimy na wyższy poziom cywilizacyjnego rozwoju. (…) W tym nowym świecie mówienie o rozdawnictwie nie swoich pieniędzy zwyczajnie nie ma sensu. Ponieważ polityka polega właśnie na tym rozdawnictwie! To znaczy na takim rozdzielaniu dochodu narodowego, aby zadbać o interesy i poczucie uczestnictwa w demokratycznym procesie możliwie najszerszych warstw społecznych. (…) Dziś miarą sprawności i dalekowzroczności polityka jest właśnie to czy potrafi on rozdawać pieniądze”

Tutaj: cały tekst Rafała Wosia o zaletach rozdawnictwa

No to redaktor Rafał pojechał. Im więcej dzielimy, na tym wyższy poziom się wznosimy. Aż strach pomyśleć co jest na tym najwyższym poziomie. Chyba dzielenie wszystkiego ze wszystkimi. Jest jedno państwo, w którym mają już blisko do tego ideału. Kraina szczęśliwości. Reszta idealnych krajów już zbankrutowała.

Czytaj też: Na co idą pieniądze z naszych podatków? Ta jedna liczba pokazuje, że staczamy się w przepaść

Rozdawnictwo: norma czy ostatnia deska ratunku?

Ani trochę nie czuję się „medialnym sojusznikiem opozycji” (ba, zdarza mi się na „Subiektywnie…” pochwalić niektóre pomysły premiera Morawieckiego). W odróżnieniu od redaktora od Rafała Wosia ja uznaję redystrybucję nie jako coś naturalnego (im więcej tym lepiej, dzięki temu wejdziemy na wyższy poziom), lecz jako odchylenie od normy. Konieczne, ale jednak odchylenie.

Punktem wyjścia jest dla mnie sytuacja, w której ten, któremu się w życiu udało ma wyższe dochody od tego, któremu się nie udało. I rządowi nic do tego, o ile zapewnił wszystkim równe szanse na sukces. Na tym założeniu powstają potęgi gospodarcze. Podejmowanie ryzyka musi się opłacać, bo inaczej nie ma innowacji i rozwoju. Nawet najbardziej nawiedzeni lewicowcy muszą to rozumieć.

Dlaczego państwo ingeruje w tę sytuację? Z kilku powodów. Niewykluczone bowiem, że ten, któremu się udało, nie zawsze wygrał, bo był lepszy od tego, który jest biedny. Może miał większe szanse, lepsze możliwości, sprzyjało mu szczęście, skorzystał z koneksji, ukradł pierwszy milion… Gdybym urodził się w PGR-owskiej wsi na Mazurach, a nie w Poznaniu, zapewne nie osiągnąłbym tego, co mi się w życiu udało. Albo miałbym na to 1% szans, a nie 10%.

Czytaj też: Globalne zabójstwo klasy średniej czyli dlaczego świat ma nierówno pod sufitem

Państwo musi ingerować w relacje gospodarcze i społeczne, by wyrównywać szanse. Dlatego ci, którym się udało, powinni płacić wyższe podatki na rzecz tych, którzy może są zdolniejsi, mądrzejsi, pracowitsi, ale mieli mniej szczęścia, żyją na mniej rozwiniętych terenach, mają słabszy dostęp do edukacji, pracy. Ale – do jasnej cholery – między takimi korektami a tezą, że „polityka polega na rozdawnictwie” są lata świetlne. Rozdawnictwo powinno być instrumentem ostatniej instancji, a nie podstawą polityki.

Jeśli państwo musi się uciekać do zabierania wszystkim i rozdawania biednym na wielką skalę, to nie jest to – jak pisze Woś – „miarą sprawności i dalekowzroczności polityka”, lecz raczej dowodem na jego bezradność. Nie zbudował dróg, nie połączył miast i wsi siecią kolejową, nie zapewnił przemieszczającym się ludziom miejsca do mieszkania, ani przedsiębiorcom warunków, by zwiększyli liczbę miejsc pracy. Skoro tego wszystkiego nie zrobił, a chce wyrównywać szanse, to zostaje mu rozdawnictwo. Jako ostatnia deska ratunku, a nie przejaw geniuszu!

Żeby było jasne: czasem tej ostatniej deski ratunku trzeba się chwycić. Zgadzam się z tymi, którzy twierdzą, że w Polsce zapomniano o wyrównywaniu szans. Dlatego wybory wygrali politycy, którzy podali deskę ratunku rodzinom i w pewnym sensie przywrócili im godność (np. umożliwiając mioionom po raz pierwszy od lat wyjazd na wakacje za pieniądze z 500+).

Nie przegap nowych tekstów z „Subiektywnie o finansach”! Zapisz się na newsletter i odbierz zestaw praktycznych poradników, w tym przegląd najlepszych kont bankowych ułatwiających oszczędzanie

Między dalekowzrocznością, a bezradnością

Ale bez przesady. Stawianie tezy, że politycy powinni uczynić z rozdawnitwa główne koło zamachowe gospodarki to naiwność. Nie będę Was zanudzał neoliberalnym bełkotem o tym, że stymulowanie konsumpcji jest jak palenie w kominku gazetami, a stymulowanie inwestycji – jak palenie drewnem. Gazety palą się szybciej, ale dłużej żar będzie się tlił z drewna.

Zatrzymam się na niższym poziomie. Otóż jaka ma być cena tego, że podjąłem ryzyko prowadzenia jakiegoś biznesu, zainwestowałem weń swoje oszczędności i osiągnąłem sukces? Jeśli ogromną część moich dochodów zgarnie rząd i rozda tym, którzy nie zaryzykowali i nic nie osiągnęli, to czy będzie to „miarą sprawności i dalekowzroczności” tego rządu? A może raczej zwykła kradzież?

Czytaj też: Jarosław Kaczyński ma rację w sprawie zarobków posłów. A ja mam pomysł na nową siatkę płac. Zbyt radykalny?

Czytaj też: W konsekwencji konwencji, czyli szukam pieniędzy na spełnienie nowych obietnic rządu. Czy jest skąd wziąć je znów?

Redystrybucja może być dobra tylko wtedy, jeśli nadmiernie nie zaburza relacji między ryzykiem a zyskiem wynikającym z rozwoju, dążenia do innowacji. Ale to taniec na linie. Jeśli – jak Rafał Woś – stwierdzimy, że „polityka polega na rozdawnictwie”, to przyzwalamy na to, by tę relację można było zaburzać bez żadnych ograniczeń. Czyli przekształcić redystrybucję w okradanie przedsiębiorczej klasy średniej.

Powiedziałbym, że to nie może się dobrze skończyć, ale nie chcę znów wyjść na neoliberalnego zgreda, który nic nie rozumie. A ja przecież rozumiem, bardzo dobrze rozumiem. Nie mogę się doczekać września, gdy dostanę nie tylko kasę z 500+, ale i dwa razy po 300 zł na wyprawkę szkolną. A wszystko finansowane z podatków m.in. mojej mamy, która zarabia grosze w państwowej służbie zdrowia. I takie rozdawnictwo to ja rozumiem.

Czytaj też: Dlaczego lekarze się buntują? Czy płacimy na służbę zdrowia za mało? A może rząd źle dzieli te pieniądze? Czas spojrzeć na cyferki

zdjęcie tytułowe: NeuPaddy/Pixabay

 

14
Dodaj komentarz

avatar
4 Comment threads
10 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
9 Comment authors
Maciej SamcikanonymousPppLancehakan Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Luster
Gość
Luster

Pan redaktor pomija jeszcze ważny element stymulowania popytu konsumpcyjnego. W gospodarce, w której nie byłoby redystrybucji po jakimś czasie większość środków znalazłaby się w rękach wąskiej grupy przedsiębiorców. Mieliby oni masę pieniędzy na inwestycje, tyle że nie mieliby w co inwestować – bo nikt nie miałby pieniędzy by kupować ich produkty. Co więcej, w miarę koncentracji kapitału i spadku popytu presja na obniżanie płac mogłaby rosnąć, bo przecież ktoś kto ma miliony na koncie może zainwestować, ale ktoś kto nie ma nic w lodówce musi pracować. Nawet za przysłowiową miskę ryżu. I dlatego redystrybucja jest konieczna. Tyle że redystrybucja mądra,… Czytaj więcej »

Lance
Gość
Lance

zgoda, pytanie powstaje tylko co znaczy mądra redystrybucja i gdzie jest granica. Niestety histeria topowych „dziennikarzy” wywołujących histerię opartą na dogmatach neoliberalnych nota bene od których świat juz odszedł, nie wspiera mądrej dyskusji.

Krzysztof A.
Gość
Krzysztof A.

Problem jest taki, że u nas nie ma opozycji w kwestii poglądów na gospodarkę, a wyłącznie w kwestiach obyczajowych. Jedyna opozycja gospodarcza to mniejszość, która do sejmu nigdy nie wejdzie i na dodatek jest delikatnie mówiąc… szurnięta, zarówno w ekstremiźmie poglądów gospodarczych jak i społecznych (wiemy chyba wszyscy o kim mowa 😉 )

hakan
Gość
hakan

Jak to nie istnieje opozycja w kwestiach gospodarczych? Przecież istnieje. Od zawsze program gospodarczy opozycji, bez względu na partie ją tworzące, to „my rozdamy więcej!”

Krzysztof A.
Gość
Krzysztof A.

OK, w takim sensie rzeczywiście 😉 Definiowałem opozycję jako „poglądy przeciwstawne”, nie jako „zrobimy to samo tylko bardziej”. Swoją drogą, bardzo chciałbym się z Twoją opinią nie zgodzić, ale… nie mogę.

Anna
Gość
Anna

„W tym nowym świecie mówienie o rozdawnictwie nie swoich pieniędzy zwyczajnie nie ma sensu. Ponieważ polityka polega właśnie na tym rozdawnictwie! To znaczy na takim rozdzielaniu dochodu narodowego, aby zadbać o interesy i poczucie uczestnictwa w demokratycznym procesie” Ten przykład pokazuje jak na dłoni,że omawiany artykuł to kazuistyka i podmienianie pojęć – czyli posługując się rozumowaniem oponenta podkładanie w użyte przezeń słowa własnych znaczeń.Plus podkreślenie emocji czyli tu:wykrzyknik na końcu zdania. No,bo proszę:wszyscy pomstują na rozdawnictwo,że takie bbeee…ono.No to przecież jaka to różnica rpzdawnictwo a rozdzielanie? Toż to (prawie) synonimy!Oczywiście to „prawie”czyni znaną wszystkim przytomnym różnicę.!I „utożsamiacz”,który o tym doskonale… Czytaj więcej »

Ppp
Gość
Ppp

Halo, tu Ziemia – mieszkamy w Polsce i trzeba z tego wyciągać odpowiednie wnioski! Po pierwsze – przez pierwsze dwadzieścia kilka lat po transformacji redystrybucja była bardzo mała, znacznie poniżej potrzeb oraz, od pewnego momentu – możliwości. Jeśli nawet komuś wydaje się, że aktualna redystrybucja jest nadmierna, to musi pamiętać o tych zaległościach. Po drugie – aktualny wzrost redystrybucji nie spowodował, że Polska stała się krajem socjalnym. Co najwyżej wyszła z poziomu niedostatecznego na dostateczny z minusem (minus za opóźnienie z pkt 1). Do stanu dobrego jeszcze sporo brakuje. Po trzecie – część redystrybucji nie jest „rozdawnictwem”, lecz inwestycją (np.… Czytaj więcej »

anonymous
Gość
anonymous

Punkty ‚po trzecie” i „po czwarte” są klasycznym przykładem niezrozumienia określeń ‚rozdawnictwo’ i ‚redystrybucja’.

Subiektywny newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślę ci powiadomienie o najważniejszych tematach dla twojego portfela. Otrzymasz też zestaw pożytecznych e-booków. Dla subskrybentów newslettera przygotowuję też specjalne wydarzenia (np. webinaria) oraz rankingi. Nie pożałujesz!

Subiektywny newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślę ci powiadomienie o najważniejszych tematach dla twojego portfela. Otrzymasz też zestaw pożytecznych e-booków. Dla subskrybentów newslettera przygotowuję też specjalne wydarzenia (np. webinaria) oraz rankingi. Nie pożałujesz!

Zamknij

Gratulacje! Jesteś zapisany