9 września 2019

Koalicja Obywatelska chce rozdawać najbardziej pracowitym Polakom „premie emerytalne” w… akcjach państwowych spółek. O co tu chodzi?

Koalicja Obywatelska chce rozdawać najbardziej pracowitym Polakom „premie emerytalne” w… akcjach państwowych spółek. O co tu chodzi?

Koalicja Obywatelska chce, by każdy, kto przepracuje sumiennie 40-50 lat, oprócz emerytury z ZUS i ewentualnie dodatkowej kasy z innych filarów dostał jeszcze… premię emerytalną w wysokości nawet 20.000 zł. Ale nie w gotówce, lecz w akcjach spółek Skarbu Państwa. Czy ta koncepcja w ogóle ma sens? Jak głęboko jest ukryty? A może tym razem to już ostro przekombinowali?

Kampania wyborcza kręci się na całego, a festiwal obietnic trwa w najlepsze. Premier zapowiedział wzrost płacy minimalnej do 4.000 zł w ciągu czterech lat. Czy jest się z czego cieszyć – sprawdził Maciek Samcik.

Zobacz również:

Ale opozycja też nie chce zostać w tyle i też szuka jakiegoś punktu w programie politycznym, na którym wyborca mógłby oko zawiesić. Ale nie ma łatwo. Trzeba kreatywności, bo przecież prawie wszystko już było: ostatnio obiecano nawet trzynastą emeryturę, a potem czternastą. Wielką zagadką pozostaje natomiast pytanie: dlaczego nie można po prostu podwyższyć tych „zwykłych” dwunastu.

Dodatek do emerytury w… akcjach? A co to za pomysł?

Politycy opozycji jednak wybrnęli z tej niedogodności i – trochę inspirując się jednym z pomysłów, który ukazał się na „Subiektywnie…” z myślą o politykach cierpiących na pustkę ideową i programowa – wymyślili coś rzeczywiście niekonwencjonalnego: 20.000 zł w akcjach dla każdego emeryta po 50 latach pracy.

Cóż, grunt pod takie „prezenty” jest podatny. Dzisiejsze emerytury – choć nie przypominają tych niemieckich – wcale nie są takie niskie. Relacja świadczenia do wysokości ostatniej pensji to ok. 56%. Ale ten odsetek spada (jeszcze pięć lat temu wynosił 61%) i będzie spadał dalej. Gdy obecni 30-latkowie będą przechodzili na emeryturę, dostaną już jedną trzecią pensji.

Z badań i doświadczeń empirycznych wiemy, że ludzie sami nic z tym zrobić nie chcą (objawia się to małą popularnością dobrowolnego, trzeciego filara, czyli IKE, IKZE, PPE). Wychodzą z założenia, że „jakoś to będzie”, a ZUS nie zostawi ich na lodzie. Wymyślone przez obecny rząd PPK też raczej wysokiej emerytury nie zagwarantują (bo składka podstawowa jest nieduża, a wypłata przewidziana na pierwszych 10 lat emerytury).

Czytaj też: Fundusze emerytalne kończą działanie w obecnej formule. Wybrać ZUS, czy zostać w OFE

Czytaj też: PPK mają już pierwszy sukces: stały się jednym z najtańszych programów oszczędzania na świecie. „Szkoda tylko, że nie na emeryturę”

Koalicja Obywatelska zaproponowała następujący pomysł na dorzucenie dodatkowego kapitału do emerytalnych portfeli. Kapitał ten ma mieć formę papierów wartościowych pochodzących z naszego wspólnego dobra, czyli akcji spółek Skarbu Państwa:

  • po 40 latach pracy dostaniemy 10.000 zł w akcjach spółek Skarbu Państwa.
  • po 50 latach pracy dostaniemy 20.000 zł w akcjach spółek Skarbu Państwa.

Chciałem napisać, że szczegóły są w programie, ale to w zasadzie wszystko co do tej pory wiadomo. Faktycznie, taka propozycja jest w tym dokumencie opisana na stronie 125.

Jeśli dobrze rozumiem te dwa warianty wzajemnie się wykluczają, a więc albo ktoś przechodzi na emeryturę po 40 latach pracy i dostaje akcje za 10.000 zł, albo dopiero po 50 latach i dostaje papiery za 20.000 zł.

Wątpliwości generalne są dwie. Po pierwsze: po co starszych ludzi „uszczęśliwiać” akcjami spółek, które z natury są wahliwe? W wieku emerytalnym nikt nie rekomenduje posiadania dużych oszczędności w akcjach – raczej powinny to być obligacje rządowe, depozyty bankowe i inne bezpieczne, płynne lokaty.

Nie po to się tyle ostatnio mówi o funduszach cyklu życia, żeby emerytom wciskać na starość duże pakiety akcji, ryzykownych jednak akcji. Fundusze cyklu życia (zastosowane m.in. w PPK) polegają na tym, że im bliżej emerytury, tym nasze pieniądze lokowane są w bezpieczniejsze instrumenty. A tutaj rzuca się seniorów na niespokojne wody i to bez kamizelki ratunkowej.

Po drugie: czy te akcje będą w postaci udziałów jakiegoś „emeryckiego” funduszu inwestycyjnego, czy też będą przydzielane bezpośrednio, po wartości bieżącej i „po uważaniu” – jednemu emerytowi dziesięć akcji PGE, a drugiemu pięć papierów PKO BP – na założone emerytom rachunki maklerskie? To by był dopiero odlot. Zakładam, że mówimy o opcji „funduszowej”.

Jakkolwiek pomysł, by z emerytów zrobić inwestorów giełdowych wygląda na dość niedorzeczny – w najlepszym wypadku obdarowani natychmiast by swoje akcje sprzedawali – postanowiłem zamknąć oczy i sprawdzić co by było, gdyby…

Opozycja wygrywa i rozdaje emerytom akcje. Jak żyć?

W akcje inwestuje kilkaset tysięcy ludzi w Polsce. Portfele o wartości między 10.000 zł a 30.000 zł ma ok. 16% ankietowanych w ramach Ogólnopolskiego Badania Inwestorów. To trzeci pod względem popularności portfel w Polsce. Załóżmy, że rzeczywiście opozycja dojdzie do władzy i zacznie emerytom rozdawać akcje. Czy ma co rozdawać?

 

Obecnie Skarb Państwa jest właścicielem pakietu akcji o wartości 85 mld zł. To akcje takich „czempionów” jak Orlen, PZU, PKO BP, PGE, JSW, LOTOS. W sumie portfel Skarbu wygląda tak (źródło: SII):

Na jak długo starczyłoby akcji Skarbu Państwa na wypłaty „premii”? Trudno przewidzieć ilu emerytów skorzystałoby z programu – wiele osób woli przejść wcześniej na emeryturę, niż pracować 40-50 lat i zaczynać „najdłuższe wakacje życia” po 75-tce. W ubiegłym roku 452.000 osób zawnioskowało do ZUS o wypłatę emerytury, w tym aż 400.000 w związku z obniżeniem wieku emerytalnego. Czyli wielkiej chęci do długiej pracy w Narodzie nie ma. 

Załóżmy, że co roku pracę będzie kończyć 300.000 osób i że wszyscy w oczekiwaniu na akcje od państwa będą pracowali tyle, ile trzeba. Połowa weźmie pakiet akcji za 10.000 zł, a połowa – za 20.000 zł. Na jak długo starczyłoby pakietów akcji gdyby je rozdawać według zaproponowanych wariantów? Rocznie w ręce seniorów trafiałyby pakiety po 5,25 mld zł, co oznaczałoby, że Skarb Państwa pozbędzie się całego swojego majątku w ciągu 16 lat (zakładając brak zmienności cen posiadanych akcji).

Bardziej prawdopodobne jest, że rząd nie będzie chciał się pozbyć kontroli nad posiadanymi spółkami i zamiast oddawać już istniejące akcje, będzie starał się skłonić „swoje” spółki do emitowania nowych. Ale nowe emisje spowodują rozwodnienie posiadanego przez Skarb Państwa kapitału, a sama wycena akcji również może ucierpieć.

Czytaj też: „To drugie OFE, nie dam się znów nabrać” – mówią jedni. „Interes życia!” – odpowiadają drudzy. Kto ma rację? Porównuję PPK z OFE!

Czytaj też: Rząd chce budżetu państwa bez deficytu. Ale zadłużenie Polski już i tak przekroczyło bilion złotych. Na ile jeszcze bezkarnie można nas zadłużyć? Policzyłem!

Emeryt i dywidenda?

Spółki Skarbu Państwa, przynajmniej niektóre, regularnie wypłacają dywidendy: PZU, Orlen, a kiedyś spółki energetyczne (być może jeszcze wrócą do tej chlubnej tradycji?). Takie dywidendy byłyby doskonałym uzupełnieniem emeryckiego budżetu, w postaci rocznej „premii” z posiadanego portfela. Skoro już obecny rząd wymyślił „trzynastkę” i „czternastkę”, to dzisiejsza opozycja mogłaby nazwać piętnastą emeryturę „dywidendówką”.  

Nie byłoby z tego kokosów, np. PKN Orlen wypłacił w tym roku 3,5 zł dywidendy na akcje, czyli premia emerytalna starczyłaby na ok. 105 akcji, co dałoby nam dodatkowe 367,5 zł w postaci dywidendy. Generalnie, gdybyśmy przyjęli, że emeryt obdarowany akcjami za 20.000 zł co roku inkasuje od wszystkich spółek dywidendę w wysokości 3% wartości akcji (to taki poziom przyzwoitości na warszawskiej giełdzie), raz w roku wpadłoby kilka stówek z dywidendy. Przy okazji można by pomyśleć o zniszczeniu podatku od dywidend. Na razie, wszystko wskazuje na to, że mimo obietnic, nie uda się w tej kadencji obniżyć nawet podatku Belki, nie mówiąc już o tym od dywidend.

Ale może emeryt trzymałby ten swój pakiet akcji, inkasował dywidndy i na koniec przekazał go spadkobiercom, by krzewili ideę długoterminowego oszczędzania? Wzruszająca wizja, ale chyba trzeba byłoby ją „ubrać” w jakąś ustawę, która zmusiłaby emerytów do bycia długoterminowymi inwestorami dywidendowymi ;-).

Podsumowując: pomysł na „premię emerytalną” w postaci akcji spółek przekazywanych emerytom należy traktować jako prowokację intelektualną. Realność wprowadzenia tej obietnicy w życie jest wątpliwa. Skarb Państwa szybko straciłby kontrolę nad posiadanym majątkiem, a wcześniej mógłby tylko patrzeć jak jego wartość się znacznie zmniejsza (poprzez wyprzedaż akcji lub ich rozwodnienie nowymi emisjami „pod emerytów”).

Ale jest też pozytyw – emeryci dostawaliby premię w postaci dywidend, a same akcje przecież jako składnik majątku mogą być dziedziczone albo przekazane w darowiźnie. Być może byłby to prezent nie tyle dla emerytów, to dla ich spadkobierców. I dobra okazja, żeby dokończyć prywatyzację. To mogłaby być taka sprawiedlwość dziejowa: budowaliście zamożność Polski, to na emeryturę dostaniecie od państwa „dywidendę” w postaci akcji spółek. 

źródło zdjęcia:PixaBay/YouTube

Subscribe
Powiadom o
25 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
Damian
1 rok temu

Dopłać w składkach do ZUS 100 tys. zł żeby dostać 20 tys. zł w akcjach które i tak są twoim obywatelskim majątkiem od polityków którzy ręki nie przyłożyli do wzrostu wartości tych spółek, drenując je raczej w dywidendach.. jestem chyba za stary na taką inżynierię finansową

Chrystian
1 rok temu

A prawda jest bardzo brutalna,prędzej czy później trzeba będzie ponownie podnieść wiek emerytalny Ale nie będzie już powrotu do 67 ale do 68 albo i 69.

Bogi
1 rok temu

Nie mogę się zgodzić z podsumowaniem. Pracuje w niemieckiej korporacji i jest to standard. Jako nagrodę za dodatkowe wyniki dostajesz akcje. Każdy na świecie. Oczywiście ilość tych akcji jest duża a przyznawane jakieś promile. Efekt: naprawdę chcesz pracować , dla tej właśnie firmy, czujesz się częścią sukcesu. Uważam ze pomysł świetny pytanie o realizacje. Lepszy niż 500+ bo dostajesz realny pieniądz za realna prace. Przenosząc na Polskę – młodzi może nie wyjada, będą chcieli pracować a ich praca będzie doceniana w konkretny sposób.

Jan Zdegustowany
1 rok temu
Reply to  Bogi

Tylko, że tu sprawa dotyczy akcji spółek państwowych a nie firmy w której pracujesz. A więc nie poczujesz się częścią żadnego sukcesu. Na szczęście to tylko festiwal obietnic, za 4 lata będzie to 100.000 w akcjach spółek, 1.500+ oraz 10.000 zł. płaca minimalna. I jak tu nie lubić naszych wspaniałych polityków, kiedy oni tak bardzo o nas dbają?

Radek
1 rok temu

ej, panie Irku!
Napisał pan: „Z badań i doświadczeń empirycznych wiemy, że ludzie sami nic z tym zrobić nie chcą (objawia się to małą popularnością dobrowolnego, trzeciego filara, czyli IKE, IKZE, PPE). ”

ależ właśnie to, że dbam sam skutkuje tym że nie korzystam z IKE, IKZE, PPE. Jakbym korzystał z IKE, IKZE, PPE to dopuściłbym do udziału państwo, któremu za grosz nie ufam.
Sam się tym zajmuje i mam nadzieję, że tak zostanie. Każda pomoc od państwa zawsze kończy się stratą. Zatem im więcej osób robi coś samemu, tym mniej osób korzysta z IKE, IKZE, PPE, OFE, ZUS….

Don Q.
1 rok temu
Reply to  Ireneusz Sudak

Może @Radek należy do osób wierzących tylko w fizyczne złoto w „banku ziemnym”…

Radek
1 rok temu
Reply to  Ireneusz Sudak

Póki co nie mam, ale nie wykluczam, że w przyszłości znajdą się w jednej z ćwiartek 😉 Obligacje to instrument o prostych zasadach, więc nie ma dużej możliwości zmiany warunków w trakcie gry. Można ich za to nie wykupić 😀 W mojej subiektywnej ocenie wszelkie programy IKE, IKZE, PPE, OFE, ZUS są dużo bardziej narażone na zmianę warunków i opłacalności inwestycji niż obligacje. Sytuacja w której państwo ich nie wykupi musi być na tyle podbramkowa, że pieniędzy w pozostałych programach już dawno nie będzie. Zwiększenie opodatkowania przy wypłatach z IKE, IKZE może spowodować co najwyżej bezskuteczny protest małej części polskiego… Czytaj więcej »

Don Q.
1 rok temu
Reply to  Radek

Ale przecież IKE czy IKZE to tylko opakowanie, które może zawierać różne instrumenty np. fundusze inwestycyjne, depozyty bankowe czy właśnie obligacje skarbowe…
Czy uważasz, że to właśnie opakowanie jest problemem, że np. obligacje skarbowe poza IKE kupować można, ale już w IKE lepiej nie?

Sosna
1 rok temu
Reply to  Don Q.

Dokładnie tak. Obligacje mogę w każdej chwili sprzedać. A warunki wypłaty z IKE / IKZE mogą się w każdej chwili zmienić.

Don Q.
1 rok temu
Reply to  Sosna

„warunki wypłaty z IKE / IKZE mogą się w każdej chwili zmienić”
— tak z dnia na dzień, bez możliwości dokonania przed wejściem zmian zwrotu zgodnie z obecnymi przepisami? Wydaje się to nieprawdopodobne, równie dobrze mogliby z dnia na dzień ogłosić, że np. obligacji oszczędnościowych „emerytalnych” (EDO) nie można sprzedać przed osiągnięciem wieku emerytalnego (a jedynie rolować)…

Radek
1 rok temu
Reply to  Don Q.

na Cyprze potrafiono ukraść pieniądze z depozytów. W Grecji położono łapę na pieniądzach zgromadzonych w banku ustalając limit wypłat. Wypuszczenie jakiekolwiek większego przelewu za granicę wymagało zgody władz. Dziś w dalszym ciągu są problemy z odzyskaniem własnych pieniędzy. Te wydarzenia miały miejsce całkiem niedawno, w 21. wieku (lata 2013 i 2015, tak?) I wcześniej też wydawały się nieprawdopodobne. Dlaczego mielibyśmy założyć, że państwo polskie nie jest w stanie nagle i skutecznie gmerać przy naszych pieniądzach? Już samo ogołocenie połowy środków w OFE jest świetnym przykładem na to, że nie ma takiej obrzydliwości do której nie posunie się rząd, któremu brakuje… Czytaj więcej »

Don Q.
1 rok temu
Reply to  Radek

Na Cyprze po prostu deponenci dwóch banków, które popadły w tarapaty, utracili część środków powyżej 1000 k€ — to i tak lepiej, niż w przypadku wielu banków, które upadły w Polsce, bo na Cyprze część niegwarantowanej nadwyżki dostali przynajmniej w formie akcji. W Grecji wprowadzono przejściowe limity, ale nie dotyczyły one płatności kartowych, więc emeryt płacący kartą tej niedogodności nie odczuwał (pomijając fakt, że dopiero wtedy płatności kartowe zdecydowanie zyskały tam na popularności). W dalszym ciągu uważam, że nielogiczne jest uznawanie, że jakiegoś rodzaju „ogołocenie” obligacji skarbowych oszczędnościowych na IKE jest możliwe, a w przypadku tych samych obligacji poza IKE… Czytaj więcej »

Don Q.
1 rok temu
Reply to  Don Q.

Oczywiście miało być nie 1000 k€, a 100 k€ — do tej kwoty są gwarantowane depozyty bankowe w Unii Europejskiej.

Przy okazji dodam, że limit wypłat typu grecko-cypryjskiego dotyczy wszystkich środków, także tych pochodzących z obligacji skarbowych oszczędnościowych poza IKE

Radek
1 rok temu
Reply to  Don Q.

Tak uważam. I tak jak Sosna napisał/-a sprzedaż wolnych obligacji jest prosta, tych w ramach IKE i IKZE obarczona warunkami tych opakowań.
Mówimy o podejściu, własnej drodze do osiągania celów finansowych. Każdy może inaczej oceniać ryzyko oraz akceptować inny jego próg . Trudno powiedzieć jednoznacznie czy korzyści z IKE/IKZE przewyższają wady czy nie. Ja uważam, że nie.

Dawid
11 miesięcy temu
Reply to  Radek

Ale rozumiem zatem, że nie masz kont w polskich bankach, bo do nich rząd też się może dobrać, ani w ogóle nie używasz polskich złotówek, bo je rząd też może znacjonalizować?

Don Q.
11 miesięcy temu
Reply to  Dawid

No wiadomo, tylko w fizyczne złoto w „banku ziemnym”…

Jacek
1 rok temu

Akcję tego typu widziałem… tata zaraz po otrzymaniu udziałów miejscowej Polfy poleciał do maklera.
Teraz emeryci po realizacji tej intelektualnej prowokacji zrobią co ówcześni pracownicy… brak stabilizacji ekonomicznej nie sprzyja rozwojowi kultury właścicielskiej.

Admin
1 rok temu
Reply to  Jacek

100% zgoda. Są zresztą firmy, w których jest opcja posiadania akcji pracowniczych (nie notowanych na giełdzie). 95% pracowników natychmiast się ich pozbywa, nawet jeśli gwarantują dobry wzrost wartości.

anonymous
1 rok temu
Reply to  Maciej Samcik

Te udziały są często skupywane przez cwaniaczków którzy po uzyskaniu większości wprowadzają swoich ludzi do nadzoru a tym krnąbrnym co jeszcze nie byli uprzejmi sprzedać grożą zwolnieniami z firmy.

nihil novi
1 rok temu

„Ludziom trzeba oddać to, co im komuniści ukradli. Rozdajmy każdemu czeki na 100 mln zł, za które będzie można kupić przedsiębiorstwa czy domy. Dajmy Polskę Polakom, zamiast sprzedawać ją Amerykanom, którzy chcą pozamykać 75% przedsiębiorstw i zwolnić ludzi.”

Kiedyś z Wałęsy się śmiali, a dzisiaj ci przy korycie i ci w kolejce do niego obiecują to samo – po 500 zł, 1200 zł, 4000 zł, 20000 zł, 50000 zł…

Najśmieszniejsze, że najwięcej z mainstreamowych partii obiecują farbowane lisy, a nie oficjalni spadkobiercy ekonomii ZSRR.

anonymous
1 rok temu

Afera jak ze świadectwami udziałowymi. Od razu pojawili by się skupywacze którzy za 50zł więcej natychmiast odkupią pakiet.

2600 brutto
1 rok temu

Słyszeliście co PiS odwala?
2600 brutto minimalna! Pokręciło ich! Uciekam z tego kraju w przyszłym roku, miło było ale się skończyło!

Admin
1 rok temu
Reply to  2600 brutto

Nie chce Pan zarabiać 2600 brutto? Co za ludzie 😉

anonymous
1 rok temu
Reply to  Maciej Samcik

A pan panie Macieju?

Subiektywny newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślę ci powiadomienie o najważniejszych tematach dla twojego portfela. Otrzymasz też zestaw pożytecznych e-booków. Dla subskrybentów newslettera przygotowuję też specjalne wydarzenia (np. webinaria) oraz rankingi. Nie pożałujesz!

social-facebook social-feed social-google social-twitter social-instagram social-youtube social-linkedin social-rss top-search top-menu