11 września 2019

Czy bankowiec zawsze ma prawo zrobić ksero dowodu osobistego? Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych stanął po stronie klientów!

Jeśli nie pozwolimy bankowi skserować lub zeskanować dokumentu tożsamości, nie założymy konta czy lokaty. Bankowcy powołują się na ustawę Prawo bankowe oraz „przychylną” w tej sprawie decyzję Generalnego Inspektora Danych Osobowych. Ale jego następca prawny – Prezes urzędu Ochrony Danych Osobowych – ma w tej kwestii inne zdanie. Czy banki zmienią praktyki?

Pan Zbigniew postanowił otworzyć konto w jednym z banków (w tej historii nie ma znaczenia, w którym, a ciekawskich odsyłam do źródła). Wypełnił wniosek na stronie internetowej, a następnie poszedł do oddziału podpisać umowę. Klienta poproszono o okazanie dowodu osobistego celem weryfikacji tożsamości. Pani, która go obsługiwała, nagle podeszła do kserokopiarki i oznajmiła, że teraz skopiuje jego dowód osobisty.

To było dla mojego czytelnika nie do przyjęcia. Wcześniej pracował u operatora telefonii komórkowej i też kserował dowody osobiste klientów, ale – jak podkreśla – przed kopiowaniem musiał uzyskać pisemną zgodę klienta na taką czynność. Jeśli ktoś się nie zgodził, pan Zbigniew robił po prostu odpis dokumentu.

Tym razem – otwierając rachunek bankowy – to pan Zbigniew znalazł się w roli klienta i nie pozwolił na wykonanie kserokopii dowodu. Przedstawiciel banku oznajmił, że wobec tego nie może podpisać z nim umowy o prowadzenie konta. Na jakiej podstawie? Klientowi (in spe) zacytowano fragment bankowego regulaminu:

„Bank jest uprawniony do sporządzania kserokopii lub skanu dokumentu tożsamości posiadacza rachunku (…), a posiadacz rachunku (…) jest zobowiązany do umożliwienia dokonania tej czynności”

Przeczytaj też: Gdy bank prosi cię o wysłanie e-mailem skanu dowodu osobistego. Czy możesz zamazać niektóre dane?

Przeczytaj też: W punkcie obsługi telekomu chcą ci kserować dowód osobisty? Nie pozwól na to! Użyj tego argumentu

Sprawa z kopiowaniem dokumentów tożsamości przez różne instytucje wraca jak bumerang. Historia pana Zbigniewa to tylko przykład opisywanych przez nas spraw. Klienci się przed tym bronią, bo dbają o bezpieczeństwo swoich danych.

Banki odbijają piłeczkę twierdząc, że bez kserokopii czy skanu nie mogą otworzyć konta i powołują się na wewnętrzne regulaminy. Żeby rozładować nieco napięcie, proponują klientom – którzy dostarczają skan dowodu online – by zamazali niektóre dane lub dopisali w programie graficznym na dokumencie np. „celem założenia konta”.

Prezes UODO staje po stronie klientów

W tej drażliwej sprawie postanowił wypowiedzieć się prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO). Banki stoją na stanowisku, że mogą kopiować dokumenty tożsamości klientów, a ma im na to pozwalać art. 112b ustawy Prawo bankowe, który brzmi:

„Banki mogą przetwarzać dla celów prowadzonej działalności bankowej informacje zawarte w dokumentach tożsamości osób fizycznych”

Ale zdaniem Prezesa UODO, ten zapis nie pozwala bankom wykonywać kserokopii i skanów dowodów osobistych klientów, żeby np. założyć konto bankowe lub zbadać zdolność kredytową klienta.

„Sporządzenie kopii dowodów tożsamości jest legalne jedynie wtedy, kiedy wynika to wprost z przepisów rangi ustawy. Tymczasem art. 112b Prawa bankowego pozwala przetwarzać do celów prowadzonej działalności bankowej informacje zawarte w dokumentach tożsamości osób fizycznych. Przepis ten nic nie mówi o tym, że banki mogą sporządzać kopie dowodów tożsamości

W 2013 r. w podobnej sprawie wypowiedział się Generalny Inspektor Danych Osobowych (poprzednik prawny UODO), który rozpatrywał skargę klienta banku. Klient się przeprowadził i chciał zaktualizować dane (miejsce zamieszkania) w systemie bankowym. Bank zażądał kserokopii dowodu osobistego. GIODO uznał wówczas, że wykonanie kopii dowodu osobistego przez bank jest dopuszczalne. Jednak Prezes UODO uważa, że tamta decyzja (sygn. DOLIS/DEC-211/13) opiera się na nieobowiązujących obecnie przepisach prawnych. I dodaje:

„Ponadto sporządzanie kopii dokumentów tożsamości ułatwia ich wykorzystywanie do innych celów przez podmioty nieupoważnione, w tym do kradzieży tożsamości”

Przeczytaj też: Imię i nazwisko, PESEL, dowód osobisty, adres zamieszkania, wizerunek… Czym jest kradzież tożsamości? I jak się przed nią obronić?

Przeczytaj też: Nawet dwa lata odsiadki za produkcję i sprzedaż tzw. dokumentów kolekcjonerskich. To cios w wyłudzających kredyty. Ale czy skuteczny?

Kiedy dowód można skopiować?

W wyjątkowych sytuacjach UODO dopuszcza możliwość skopiowania np. dowodu osobistego.

„Podstawę do sporządzania kopii dokumentów tożsamości stanowią przepisy ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmowi. Z tym, że jest to możliwe w określonych w tej ustawie przypadkach takich jak np. przeprowadzanie transakcji okazjonalnej o równowartości 15.000 euro lub większej albo przypadkach, gdy zachodzi podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu”

Podsumowując: Prezes UODO stoi na stanowisku, że ustawa daje bankom prawo do przetwarzania danych osobowych widniejących na dokumentach tożsamości, ale nie do ich kopiowania. W praktyce banki powinny robić odpisy z dowodów osobistych. Właśnie tego domagał się pan Zbigniew, ale bank nie dał się przekonać i w ten sposób stracił potencjalnego klienta. Ciekaw jestem czy stanowisko Prezesa UODO w sprawie kopiowania dokumentów wezmą sobie do serca bankowcy. Dawajcie znać na maciej.bednarek@subiektywnieofinansach.pl.

Źródło zdjęcia: Pixabay.com

11
Dodaj komentarz

avatar
5 Comment threads
6 Thread replies
1 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
8 Comment authors
MariaKusioKusioMichalDawid Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Don Q.
Gość
Don Q.

jest to możliwe w określonych w tej ustawie przypadkach takich jak np. przeprowadzanie transakcji okazjonalnej o równowartości 15.000 euro lub większej — czyli konto założyć bez skanowania dowodu będzie można, ale potem przy próbie zrobienia przelewu na 66 kzł okaże się, że trzeba iść do banku, by sporządzić kopię dokumentu tożsamości? To ja osobiście wolę już, żeby mi skanowali od razu. Dodam jeszcze, że wg tych przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu nie pomaga rozbicie transakcji na mniejsze, wiec jeśli np. ktoś co miesiąc po otrzymaniu wypłaty na swoje konto przesyła 10 kzł na konto małżeńskie, to ten… Czytaj więcej »

Kusio
Gość
Kusio

Nie chodzi czasem o jednorazową transakcję? Gdyby chodziło o sumy to byśmy mieli zapis: „…transakcji okazjonalnych…”.

Don Q.
Gość
Don Q.

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180000723/U/D20180723Lj.pdf
Art. 35. 1. Instytucje obowiązane stosują środki bezpieczeństwa finansowego w przypadku: […] przeprowadzania transakcji okazjonalnej: a) o równowartości 15000 euro lub większej, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane […]” — powtarzane operacje przelewu ze swojego konta na inne (np. małżeńskie) mogą się wydawać ze sobą powiązane…

Kusio
Gość
Kusio

Dzięki. Czytając cały artykuł, a nie tylko fragment, sprawa jest jasna.

Jakub
Gość
Jakub

Dzisiaj w banku T-mobile chciałem zamknąć konto. I co, musieli najpierw zeskanować mój dowód osobisty. Jak im powiedziałem że się nie zgadzam to stwierdzili że nie mogą mnie obsłużyć.
Czyli oznacza to że jak bym się nie godził na zeskanowanie dowodu osobistego to bym musiał mieć konto w tym banku do końca życia.
Skargę wysłałem w tym temacie do UODO.

~marcin
Gość
~marcin

Można też wypowiedzieć umowę pisemnie, przesyłając wypowiedzenie listem poleconym (najlepiej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru).

Don Q.
Gość
Don Q.
Jakub
Gość
Jakub

W bankowości mobilnej nie mogłem wypowiedzieć bo miałem zablokowany do niej dostęp. Nie korzystałem z konta już z jakieś 5 lat i w międzyczasie się zmieniła metoda logowania (czy jakoś tak) i trzeba było telefonicznie odblokować dostęp do konta, czego za wczasy nie zrobiłem. Infolinia natomiast mnie nie mogła już uwierzytelnić bo nie mają mojego nowego skanu dowodu i odsyłali mnie do oddziału fizycznego. Infolinia informowała mnie że z wypowiedzeniem listem też może być problem, ale tu nie jestem pewien czy by bank mógł nie przyjąć takiego wypowiedzenia.

Dawid
Gość
Dawid

Odbiłem się od Millennium właśnie z tego powodu. Chciałem założyć konto, a oni zeskanować mój dowód. Podziękowałem i wyszedłem.

Michal
Gość
Michal

W moim przypadku bank bank na A odmówił zamknięcia konta bo nie zgodziłem się na skanowanie dowodu. Konto otwarte przez infolinie przelewem autoryzacyjnym. Zamkniecie niemożliwe jeśli nie zeskanują dowodu

Maria
Gość
Maria

Dzień dobry.
Po 14 lipca chciałam założyć konto w GetinBanku w Radomiu, ale pracownik chciał mi skserować dowód. Odmówiłam od razu… i po krzyku. Dlaczego banki nie szanują przepisów? Mam jeszcze w Paribasie, tam jakiś czas mi skserowano (przed nową ustawą), a teraz czepiają się mnie podszywcy od pożyczek, a także fałszywy komornik — bez wczesnego powiadomienia listownego — dowiedziałam się od pracownika placówki. Napisałam już skargę, lecz tą sprawą nękają mnie od dwóch lat. I to ma być RODO?!

Subiektywny newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślę ci powiadomienie o najważniejszych tematach dla twojego portfela. Otrzymasz też zestaw pożytecznych e-booków. Dla subskrybentów newslettera przygotowuję też specjalne wydarzenia (np. webinaria) oraz rankingi. Nie pożałujesz!

Zamknij
social-facebook social-feed social-google social-twitter social-instagram social-youtube social-linkedin social-rss